Osobista opieka
Zgodnie z przepisami specustawy przysługuje ono rodzicom dzieci do lat 8, jeżeli jedno z nich sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem w następujących przypadkach:
  • z powodu COVID-19 zamknięto żłobek, klub dziecięcy, przedszkole, szkołę lub inną placówkę, do której uczęszcza dziecko;
  • mimo że placówki są otwarte, to nie mogą one zapewnić opieki z powodu ich ograniczonego funkcjonowania w czasie trwania epidemii COVID-19, albo
  • z powodu COVID sprawować opieki nie może niania ani dzienny opiekun.
Przysługuje on także w powyższych przypadkach, gdy dziecko jest starsze, lecz niepełnosprawne. Limity wieku dziecka wyglądają wówczas następująco:
  • 16 lat – gdy dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności,
  • 18 lat – gdy dziecko posiada orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
  • 24 lata – gdy dziecko posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
Dodatkowy zasiłek może być wypłacany także rodzicom lub opiekunom pełnoletnich niepełnosprawnych, jeśli musieli takiej osobie zapewnić osobistą opiekę z powodu zamknięcia placówki, do której na co dzień uczęszcza. Chodzi tu o szkoły, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, ośrodki wsparcia, warsztaty terapii zajęciowej albo inne tego typu placówki. Zasiłek będzie przysługiwał także wtedy, gdy placówka będzie otwarta, lecz z powodu ograniczeń nie będzie mogła przyjąć podopiecznego w danym czasie.
Nie zmieniają się zasady przyznawania zasiłku – wystarczy złożyć odpowiednie oświadczenie do pracodawcy (zleceniodawcy), a w przypadku prowadzących działalność – do ZUS.
Okres, kiedy możliwe jest pobieranie zasiłku w związku z opieką nad dziećmi do lat 8, wydłużono, mimo że 18 stycznia naukę stacjonarną rozpoczęły dzieci z klas I–III. Zasiłek będzie więc przyznawany, gdy dana szkoła albo np. klasa zostanie przeniesiona na nauczanie zdalne.
Kwarantanna na innych zasadach
W sytuacji gdy dziecko w tym wieku będzie chore, także na COVID-19, rodzicom będzie przysługiwał zwykły zasiłek opiekuńczy przyznawany na podstawie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Jego limit w tym przypadku wynosi 60 dni rocznie – dotyczy on łącznie wszystkich dzieci w rodzinie. Podobnie będzie, gdy dziecko zostanie objęte kwarantanną z powodu kontaktu z osobą chorą. Także wówczas rodzicowi będzie przysługiwać zwykły zasiłek opiekuńczy z puli 60 dni. Rodzic ubiegający się o zasiłek z tego tytułu musi złożyć odpowiednie oświadczenie do pracodawcy (zleceniodawcy) albo ZUS. Mają oni prawo weryfikować w Państwowej Inspekcji Sanitarnej (sanepid), czy dziecko rzeczywiście było na kwarantannie.
Podstawa prawna
• rozporządzenie Rady Ministrów z 15 stycznia 2021 r. w sprawie określenia dłuższego okresu pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego w celu przeciwdziałania COVID-19 (Dz.U. poz. 106)
• art. 4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; Dz.U. z 2020 r. poz. 2275)
• art. 32 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 870)