Czy zmienia się kryterium dochodowe

Pani Ewa zajmuje się niepełnosprawną matką. Będzie składać wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na nowy okres świadczeniowy. Czy oprócz jego kwoty zmienia się też wysokość kryterium dochodowego?

Nie

Obecnie próg dochodowy, który trzeba spełnić, aby uzyskać specjalny zasiłek, wynosi 764 zł w przeliczeniu na jednego członka rodziny (liczą się dochody osiągane przez osobę niepełnosprawną, np. jej emerytura, oraz osób należących do rodziny opiekuna). Wprawdzie wysokość kryterium jest weryfikowana w tym samym czasie co kwoty świadczeń rodzinnych, jednak rząd postanowił, że zostanie ono utrzymane na dotychczasowym poziomie. To oznacza, że próg dochodowy w wspomnianej wysokości będzie obowiązywać aż do listopada 2021 r.

Czy synowa otrzyma świadczenie

Pani Małgorzata zajmuje się matką swojego męża, która ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i jest coraz mniej samodzielna. Czy mogłaby za opiekę nad teściową otrzymywać specjalny zasiłek, skoro jest bezrobotna?

Nie

Jednym z podstawowych warunków uzyskania specjalnego zasiłku jest to, aby osoba zajmująca się niepełnosprawnym członkiem rodziny była obciążona względem niego obowiązkiem alimentacyjnym. Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym jest on nałożony na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Taka regulacja skutkuje tym, że specjalny zasiłek może otrzymać np. córka zajmująca się niepełnosprawnym rodzicem, wnuczka opiekująca się babcią bądź dziadkiem czy też osoba mająca niesamodzielnego brata lub siostrę. O to świadczenie nie może się natomiast starać synowa, nawet jeśli faktycznie opiekuje się teściową lub teściem, czy siostrzenica, która ma niepełnosprawnego wujka albo ciocię.

Czy jest świadczenie dla małżonka

Żona pana Karola została ciężko poszkodowana w wypadku samochodowym i wymaga stałej opieki w codziennym życiu. Czy mężczyzna będzie mógł ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy?
Tak
Przepisy wskazują, że o specjalny zasiłek, poza osobami, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego członka rodziny, mogą starać się też małżonkowie. Dzięki temu wyjątkowi od generalnej zasady mąż i żona, chociaż nie są związani alimentacją w przypadku spełniania pozostałych warunków do uzyskania świadczenia mogą je otrzymywać.

Czy wniosek można złożyć już w lipcu

Pani Krystyna jest bezrobotna i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Z tego tytułu otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy. Czy wniosek o jego przyznanie na nowy okres zasiłkowy będzie mogła złożyć już w lipcu?
Tak
Dokumenty o specjalny zasiłek opiekuńczy można złożyć już od lipca, ale tylko w jednym określonym przypadku. Przepisy przewidują, że od tego miesiąca można składać wnioski o wszystkie świadczenia rodzinne, do których należy ta forma wsparcia, przy czym można to zrobić przez Internet, o ile opiekun ma założone konto na portalu Emp@tia. Natomiast dokumenty w formie tradycyjnej można składać w urzędzie od 1 sierpnia (osobiście lub wysyłając pocztą). Niezależnie od tego, czy osoba wybierze drogę tradycyjną, czy elektroniczną, to jeśli wniosek wpłynie do urzędu nie później niż 31 sierpnia, wtedy ustalenie prawa do specjalnego zasiłku oraz jego wypłata za listopad nastąpią na pewno do końca tego miesiąca. Natomiast jeśli wniosek zostanie złożony w późniejszym terminie, to opiekun musi się liczyć z tym, że jego rozpatrzenie przedłuży się i wypłata należnego zasiłku może nastąpić już po rozpoczęciu nowego okresu, ale z wyrównaniem. Na przykład gdy zgłosi się z dokumentami między 1 września a 31 października, wtedy termin na wydanie decyzji i wypłacenie pieniędzy mija 31 grudnia (opiekun otrzyma w tym miesiącu podwójny zasiłek).

Czy będzie przeprowadzony wywiad

Pani Katarzyna zamierza składać wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy. Czy urzędnicy mogą sprawdzić, czy faktycznie zajmuje się swoim niepełnosprawnym członkiem rodziny?
Tak
Co do zasady przy ustalaniu prawa do specjalnego zasiłku pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej przeprowadza u opiekuna rodzinny wywiad środowiskowy, który ma zweryfikować spełnianie przesłanek do jego uzyskania, w tym to, czy rzeczywiście zajmuje się niepełnosprawnym krewnym. Ponadto taki wywiad jest aktualizowany po sześciu miesiącach, czyli w połowie okresu pobierania zasiłku. Może też być przeprowadzany w każdym momencie, gdy pojawią się wątpliwości co do tego, czy opieka nie jest fikcyjna.

Czy można dorabiać do zasiłku

Pani Wanda otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy za opiekę nad niepełnosprawną siostrą. Obydwie utrzymują się tylko z jej świadczenia oraz emerytury siostry. Czy kobieta może podjąć chociażby dorywczą pracę, która nie będzie kolidować ze sprawowaniem opieki?
Nie
Jednym z podstawowych warunków uzyskiwania zasiłku jest powstrzymywanie się od jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Opiekun nie może pracować, nawet gdyby miał to robić w domu, w niewielkim wymiarze czasu dziennie. W sytuacji, gdy podejmie zatrudnienie, będzie mu grozić odebranie świadczenia oraz zwrot nienależnie pobranych pieniędzy.

Czy można łączyć świadczenia

Pani Marta jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na 10-letniego syna. W ostatnim czasie pogorszył się stan zdrowia mieszkającej z nimi jej matki. Córka i tak teraz się nią zajmuje, bo wymaga całodziennej opieki. Czy może wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego?

Nie

Zgodnie z przepisami specjalny zasiłek opiekuńczy nie może być przyznany, gdy osoba sprawująca opiekę ma już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna. W przypadku zbiegu uprawnień musi wybrać jedno z nich. Co więcej, wsparcie nie przysługuje, gdy opiekun otrzymuje świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, np. emeryturę, rentę czy zasiłek przedemerytalny lub sam ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Specjalny zasiłek nie może być przyznany również wtedy, gdy inny członek rodziny osoby sprawującej opiekę uzyskuje któreś ze świadczeń opiekuńczych.

Czy liczą się dochody męża

Pani Dorota zajmuje się niepełnosprawnym ojcem i będzie składać wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sama jest bezrobotna, ale jej mąż prowadzi działalność gospodarczą. Czy jego dochody będą brane pod uwagę przy sprawdzaniu, czy jest spełnione kryterium dochodowe?

Tak

Przy ustalaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego liczone są dochody dwóch rodzin, zarówno tej, do której należy osoba sprawująca opiekę, jak i tej, którą tworzy osoba jej wymagająca. Jednocześnie przepisy określają, jakich członków rodziny należy uwzględniać w jej składzie. W przypadku opiekuna jest nim m.in. jego małżonek. To oznacza, że do kryterium dochodowego będą liczyć się dochody męża z działalności gospodarczej (lub zatrudnienia, gdyby nie prowadził własnej firmy) oraz niepełnosprawnej matki, np. z tytułu renty lub emerytury. Będą one podzielone przez trzy osoby. Gdyby natomiast składająca wniosek kobieta i jej mąż mieli pozostające na ich utrzymaniu dzieci, które mają mniej niż 25 lat, to również byłyby one traktowane jako członkowie rodziny. Tym samym dochody byłyby dzielone przez większą liczbę osób.