O takim zamiarze musi poinformować swojego organizatora pieczy zastępczej, czyli jednostkę, która odpowiada za rodziny zastępcze w jego powiecie. Ma na to czas nie później niż na 30 dni przed rozpoczęciem urlopu.

Przepisy nie wymagają specjalnego uzasadnienia składanego wniosku. Zgodnie z art. 69 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149 poz. 887 z późn zm.), rodzic może wykorzystać maksymalnie 30 dni wypoczynku w ciągu 12 miesięcy.

Jednak nie każdy opiekun może skorzystać z tego uprawnienia. Przysługuje ono bowiem tylko rodzinom zastępczym zawodowym, niezależnie od ich typu oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka. Taki podział oznacza, że osoby, które tworzą rodzinę zastępczą spokrewnioną z dzieckiem nie mają prawa do urlopu.

Przepisy ustawy gwarantują rodzicom, że za czas niesprawowania opieki nad dziećmi przysługuje wynagrodzenie. Nie będzie ono też pomniejszane o liczbę dni nieobecności w danym miesiącu.

W okresie urlopu, opiekę nad dziećmi obejmuje rodzina pomocowa. Może nią być inna rodzina zastępcza lub osoby, które odbyły już przeszkolenie do pełnienia tej funkcji i czekają na podopiecznych. W tym celu starosta podpisuje z nimi specjalną umowę. Za czas sprawowania opieki otrzymają świadczenie wynoszące nie mniej niż 20 proc. wynagrodzenia przysługującego rodzinie zastępczej.