Kontynuujemy cykl poświęcony noweli ustawy o COVID-19, czyli ustawie z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1192). Omawiamy najważniejsze zmiany, jakie wprowadza ona w przepisach o pomocy dla poszkodowanych przedsiębiorców, oraz wyjaśniamy wątpliwości interpretacyjne.
Dotychczas ukazały się teksty:
„Starosta może umorzyć nienależnie pobraną pożyczkę lub rozłożyć ją na raty” – DGP nr 133 z 13 lipca 2021 r.,
„Najem w centrach handlowych: zwrot akcji od piątku” – DGP nr 138 z 20 lipca 2021 r.
„Resort rozwoju o pieniądzach za turystyczny voucher” – DGP nr 143 z 27 lipca 2021 r.
„Ostatni dzwonek na oświadczenia, które pozwolą uwolnić się od wydłużonych umów najmu” – DGP nr 148 z 3 sierpnia 2021 r.
Wśród licznych zmian, jakie wprowadziła czerwcowa nowelizacja specustawy o COVID-19, jest rozwiązanie istotne dla organizatorów turystyki (czyli m.in. biur podróży), które skorzystały ze wsparcia Turystycznego Funduszu Zwrotów (dalej: TFZ). Mianowicie wydłużono przedsiębiorcom termin na spłaty rat należności do TFZ – mowa o pieniądzach, jakie fundusz wypłacił podróżnym z tytułu umów o udział w imprezach turystycznych, które nie mogły dojść do skutku z powodu COVID-19. Przepisy nowelizacji weszły w życie z mocą wsteczną od 1 kwietnia br. Ustawodawca, przesuwając obowiązek zwrotu pieniędzy, postanowił w ten sposób ulżyć tym biurom podróży, które wciąż mają problemy finansowe. O zmianę terminu spłat apelowała m.in. Polska Izba Turystyki.
Mechanizm pomocy
Przypomnijmy: TFZ to specjalny fundusz, który pomaga przedsiębiorcom zobowiązanym dokonać wypłaty na rzecz podróżnych, których imprezy nie doszły do skutku z powodu wybuchu epidemii COVID-19 . Został powołany w ub.r. na mocy jednej z poprzednich nowelizacji specustawy o COVID-19 (z 17 września 2020 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 1639). Za jego prowadzenie jest odpowiedzialny Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. A mechanizm owej rządowej pomocy wyglądał w skrócie tak: jeśli klient nie chciał przyjąć vouchera w zamian za imprezę turystyczną, która nie została zrealizowana w związku z epidemią, lecz domagał się zwrotu pieniędzy, wówczas przedsiębiorca mógł skorzystać z pomocy TFZ. W takiej sytuacji klient i organizator turystyki składali wnioski o wypłatę należności za wycieczkę do funduszu, a ten po weryfikacji wniosku wypłacał niedoszłemu turyście pieniądze, jakie winien był mu organizator wycieczki. Udzielona w ten sposób pomoc musi być jednak przez przedsiębiorcę zwrócona. Fundusz udzielał więc biurom podróży pewnego rodzaju pożyczki. – Dzięki TFZ organizatorzy imprez turystycznych zostali zwolnieni z konieczności natychmiastowego zwrotu kwot na rzecz klientów tytułem niezrealizowanej imprezy turystycznej z własnych środków. Płatności zostały im odroczone oraz rozłożone na 72 raty, które przedsiębiorcy wnosić mają potem comiesięcznie do funduszu – wyjaśnia Ilona Kuźniecow, aplikant adwokacki w kancelarii DGTL Kibil Piecuch i Wspólnicy s.k.a. Wnioski o pieniądze z TFZ można było składać do końca ubiegłego roku. Z pomocy TFZ w rozliczeniu się z klientami skorzystało blisko 300 organizatorów turystyki – łącznie dla ok. 100 tys. ich klientów zwrócono ponad 230 mln zł.
Dłuższe terminy
Przesunięcie obowiązku spłaty należności wobec TFZ to dobra wiadomość dla firm. Na mocy pierwotnych przepisów organizatorzy imprez turystycznych, którzy skorzystali z pomocy i wypłata na rzecz ich klientów została dokonana przed 31 marca 2021 r., byli bowiem zobowiązani do spłaty pierwszej raty w terminie do 21. dnia każdego miesiąca, począwszy od kwietnia 2021 r. Z kolei jeżeli wypłaty z TFZ dokonano po 31 marca 2021 r., wówczas spłaty rat powinny były rozpocząć się od 21. dnia następującego po miesiącu, w którym dokonano owej wypłaty. Po nowelizacji termin uiszczenia pierwszej raty może we wszystkich przypadkach nastąpić do 31 grudnia 2021 r., natomiast kolejne powinny być spłacane do 21. dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2022 r.
Dokonane spłaty
Warto zauważyć, że modyfikacja terminu zwrotu pieniędzy do TFZ została wprowadzona w art. 15kb ust. 7 specustawy o COVID-19 na mocy noweli, która została przyjęta przez Sejm 24 czerwca 2021 r., zaś ustawodawca zdecydował – o czym pisaliśmy wcześniej – że te konkretne przepisy powinny wejść z mocą wsteczną od 1 kwietnia br. Co zatem, jeśli przedsiębiorcy zdążyli wpłacić pierwsze raty przed uchwaleniem nowelizacji? Damian Ziąber, rzecznik prasowy Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, tłumaczy, że jeżeli przedsiębiorcy wpłacili chociaż jedną ratę, to w tym roku nie muszą już wpłacać kolejnych – przyjmuje się, że spełnili bowiem obowiązek zapłaty pierwszej raty w nowym ustawowym terminie. Pozostałe raty będą spłacać zgodnie z harmonogramem, do 21. dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2022 r.
Podstawa prawna
• art. 15kb ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1192)