Umowa o dzieło nie podlega oskładkowaniu. Jednak zakład nie stosuje tej zasady w przypadku osób współpracujących przy działalności gospodarczej.
Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.) umowy o dzieło są wyłączone z oskładkowania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jednak odmawia tego prawa osobom, które współpracują przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Tak więc na ulgowe traktowanie nie mogą liczyć: małżonek osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a także dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodzice, macocha i ojczym oraz osoby przysposabiające, które pozostają z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym. W ich przypadku zakład bowiem nie bada, jaka jest podstawa prawna współpracy. W efekcie niezależnie od rodzaju umowy osoba prowadząca działalność gospodarczą musi opłacać składki zarówno za siebie, jak i za krewnego, nawet jeśli ten ostatni pracuje na podstawie umowy o dzieło.

Kontrowersyjne okresy