Natomiast za czas dyżuru pełnionego w zakładzie pracy lub innym miejscu wskazanym przez pracodawcę pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru. Jeżeli pracodawca nie ma możliwości udzielenia pracownikowi czasu wolnego do końca okresu rozliczeniowego, pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za godziny dyżuru, wynikające z osobistego zaszeregowania. Jeżeli wynagrodzenie pracownika nie jest określone ani stawką godzinową ani miesięczną, pracownikowi za czas dyżuru przysługuje 60 proc. jego wynagrodzenia. Zasadą powinno być jednak rozliczenie dyżuru pracownika poprzez udzielenie mu dodatkowego czasu wolnego. Oczywiście wewnętrzne regulacje pracodawcy mogą przewidywać postanowienia korzystniejsze dla pracowników w tym zakresie.

Praca w godzinach nadliczbowych

A co należy się pracownikowi, który podczas dyżuru świadczy pracę? Jak podkreślił Sąd Najwyższy, praca świadczona w trakcie dyżuru pełnionego poza normalnymi godzinami pracy musi zostać zakwalifikowana jako praca w godzinach nadliczbowych (wyrok z 31 stycznia 1978 roku, I PRN 147/77). Oznacza to, że za godziny przepracowane podczas dyżuru pracownikowi przysługuje „normalne” wynagrodzenie za wykonaną pracę, a także dodatek, którego wysokość zależy od tego, w jakim dniu pracownik świadczył pracę. Dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia przysługuje np. za każdą godzinę pracy w nocy, w niedzielę oraz święta, a dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia przysługuje za każdą godzinę pracy świadczoną na dyżurze przypadającym w dniu roboczym pracownika.

Powyższy dodatek nie przysługuje zaś, jeżeli pracodawca, w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych, na pisemny wniosek pracownika udzieli mu czasu wolnego w tym samym wymiarze. Udzielenie czasu wolnego może także nastąpić z inicjatywy pracodawcy, wówczas jednak wymiar czasu wolnego powinien przewyższać o połowę liczbę godzin nadliczbowych.

Na koniec nadmieńmy także, że pracodawca powinien mieć na uwadze bezwzględny zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych pewnych grup pracowników, a zwłaszcza kobiet w ciąży.

11 godzin odpoczynku przysługuje pracownikowi w czasie doby

35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego przysługuje pracownikowi

Dominika Nowak, prawnik DLA Piper Wiater sp.k.