Od 19 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Rady Ministrów z 15 maja 2018 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. poz. 936; dalej: r.s.w.p.s. lub rozporządzenie płacowe), które zastąpiło regulację z 18 marca 2009 r. o takim samym tytule.

Konieczność wydania nowego aktu płacowego związana była z nowelizacją z 15 września 2017 r. ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 902 ze zm.; dalej: u.p.s.), która zlikwidowała gabinety polityczne w samorządzie. Nowela ta dodatkowo w art. 3 przewidziała, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 37 ust. 1 u.p.s. zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów, nie dłużej niż przez 6 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji, czyli do 19 maja 2018 r. Prace nad projektem r.s.w.p.s. w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęto 23 stycznia 2018 r. Początkowo nie przewidywano większej rewolucji w zakresie wynagradzania pracowników samorządowych.

Jednak ostatecznie rozporządzenie z 15 maja 2018 r. wprowadza, poza zmianami wynikającymi z ustawy, bardzo kontrowersyjne rozwiązania dotyczące obniżenia uposażenia wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, starostów oraz marszałków. Rząd tłumaczył zmianę tym, że wykonywanie funkcji zarządzających w samorządach – tak jak w przypadku posłów i senatorów – oznacza pełnienie służby na rzecz społeczeństwa.