Informatyzacja oświaty to także priorytet Lublina. Z uwagi na lockdown i przeniesienie nauczania w całości do Internetu w samym kwietniu 2020 r. wdrożono wszystkie rozwiązania IT zaplanowane na okres najbliższych dwóch lat. W najbliższym czasie miejska chmura ma objąć zasięgiem wszystkie lubelskie placówki, czyli ponad 100 publicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Eduwarszawa.pl – lokalny projekt o europejskim potencjale

Przygotowania do stołecznego projektu Eduwarszawa.pl rozpoczęły się już w 2018 r. Ogromna skala inwestycji (kilkanaście milionów złotych) wymagała przystosowania miejskiej infrastruktury technologicznej i modernizacji sieci informatycznych w samych placówkach. Doprowadzenie sieci szybkiego Internetu (łącza światłowodowe) do niemal wszystkich szkół objętych projektem zakończyło pierwszy etap wdrożenia. Kolejnym krokiem było utworzenie miejskiej platformy IT do zarządzania i administrowania całym systemem, a także wybranie partnerów technologicznych – wdrożeniowców, dostawców sprzętu i oprogramowania do nauki zdalnej.

„Taki projekt to nie tylko zakup technologii i wyposażenie w konta ponad 200 tysięcy uczniów i prawie 30 tysięcy nauczycieli. To przede wszystkim ogromna szansa dla Warszawy i całego środowiska oświatowego stolicy na stworzenie jednolitego środowiska informatycznego, sprzyjającego rozwojowi cyfrowych kompetencji nauczycieli i uczniów. Dzięki temu będziemy mogli mieć lepszą komunikację i będziemy mogli wprowadzić jakościowe standardy zarządzania szkołami.” – przyznaje Joanna Gospodarczyk, dyrektor Biura Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.

Jak projekt Eduwarszawa.pl wygląda z perspektywy uczniów i nauczycieli?

W ramach projektu Eduwarszawa.pl, w celu zapewnienia szybkiego dostępu nauczycielom i uczniom do usług Office 365 Education i odpowiedniej ich konfiguracji do pracy w zespołach przedmiotowych, wykorzystano mechanizmy integracji udostępniane przez e-dziennik Librus i UONET+ firmy VULCAN. Office 365 Education obejmuje m.in. Microsoft Teams, czyli wielofunkcyjną aplikację do komunikacji, prowadzenia lekcji online, ale także efektywnej pracy w grupach czy współdzielenia treści edukacyjnych; pakiet aplikacji Word, Excel i PowerPoint do tworzenia i edycji dokumentów; aplikację OneDrive do przechowywania i współdzielenia plików w chmurze czy platformę SharePoint, dzięki której uczniowie i nauczyciele mogą – symultanicznie, w ramach jednego dokumentu – pracować w grupach roboczych czy dedykowanych zespołach przedmiotowych.

Te same narzędzia sprawdzają się również do zadań organizacyjnych. Jak przyznaje Alicja Marciniak, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 298 im. Jana Kasprowicza w Warszawie:

„Korzystając z aplikacji Microsoft Teams, nauczyciele mają możliwość szybkiej komunikacji przy jednoczesnym wybraniu przez siebie dogodnego miejsca uczestnictwa w zebraniach rady pedagogicznej, zespołu przedmiotowego, zebraniach. Rozwiązanie ułatwia też kontakt z rodzicami, którzy w dowolnej chwili w czasie trwania spotkania mogą dołączyć przez konto ucznia lub jako goście. Ale Microsoft Teams to również bardzo dobra baza danych każdego nauczyciela. Umieszczając tam wszelkiego rodzaju pomoce multimedialne do lekcji (prezentacje, filmy, notatki), nauczyciele mogą zapisywać swoje zasoby i wykorzystywać je w kolejnych latach. Nie ma potrzeby korzystania z pendrive’a ani innego dysku przenośnego. To pozwala stworzyć bogatą bibliotekę pomocy dydaktycznych, do której możemy stale wracać i nigdy nic nie ginie.” – zauważa Alicja Marciniak, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 298 im. Jana Kasprowicza w Warszawie.

Lublin – cyfryzacja szkół priorytetem

Lublin to pierwsze miasto w Polsce, w którym wszystkie placówki oświatowe przeszły integrację e-dziennika z pakietem narzędzi Microsoft do zdalnej nauki i komunikacji. Podobnie jak w przypadku Warszawy, zakończone w tym roku wdrożenie obejmowało połączenie dwóch kluczowych narzędzi – dziennika elektronicznego UONET+ firmy VULCAN z pakietem Office 365 Education. Dzięki szerokiej współpracy miasta z partnerami technologicznymi, do tej pory utworzono już ponad 56 tysięcy kont dla użytkowników edukacyjnych (uczniów, nauczycieli czy dyrektorów), a także przeprowadzono cykl e-szkoleń z platformy Office 365. Co więcej, uruchamiając bezpłatny plan licencyjny Office 365 A1 ani miasto, ani same szkoły nie poniosły żadnych kosztów. Stało się to możliwe dzięki zaangażowaniu integratorów systemów i służb informatycznych Lublina.

„Pracujemy nad przeniesieniem wszystkich treści edukacyjnych do chmury. Chcemy, by we wszystkich placówkach dostępny był szerszy pakiet usług elektronicznych i panowała jeszcze lepsza komunikacja.” – przyznaje Grzegorz Hunicz, dyrektor Wydziału Informatyki i Telekomunikacji w Urzędzie Miasta Lublin.

Kapitał na przyszłość

Władze miasta są przekonane, że zastosowane rozwiązania to ważny krok w kierunku usystematyzowania narzędzi do komunikacji i efektywnego prowadzenia e-zajęć. Jednak cyfrowe technologie znajdują zastosowanie także w szkołach, w których nauka odbywa się stacjonarnie – dostępność materiałów online jest krokiem w kierunku upowszechnienia dostępu do zasobów chmurowych z każdego miejsca i na każdym urządzeniu z dostępem do sieci.

„Gdy pandemia się skończy, chcemy nadal stosować edukację i narzędzia cyfrowe, nie tylko w samej szkole, ale także w przypadku uczniów mających np. indywidualny tok nauczania. Planujemy nagrywać lub transmitować lekcje za pomocą technologii wideo. Pozwoliłoby to w szczególności poprowadzić zajęcia z fizyki, biologii czy chemii, gdzie pokazywane są doświadczenia i modele. Pracujemy nad tym, żeby zainstalować odpowiednie kamery w naszych salach.” – mówi Marek Błaszczak, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 58 w Lublinie, która jest jedną z 11 modelowych „Szkół w Chmurze Microsoft” w mieście.

Wsparcie miasta

Z perspektywy technologicznej, w szczególności pod kątem bezpieczeństwa IT, nadrzędnym celem władz Lublina było przejęcie od szkół obowiązku kontraktowania narzędzi służących do zdalnej nauki oraz bieżąca administracja danych w ramach centralnej platformy – te kompetencje w całości przejęły odpowiednie komórki samorządu. Stabilność platformy i odpowiednie zabezpieczenia są priorytetem, szczególnie ze względu na rosnącą aktywność użytkowników – już w kwietniu br. z platformy korzystało ponad 17 000 użytkowników dziennie, a wraz z wdrożeniami w kolejnych placówkach, wskaźnik wizyt sukcesywnie rośnie.

Strategię edukacyjną Lublina chwalą sami nauczyciele. Jak przyznaje Bożena Jarmuł, nauczycielka informatycznych przedmiotów zawodowych z Zespołu Szkół Energetycznych im. prof. Kazimierza Drewnowskiego w Lublinie, ogromne zainteresowanie stosowaniem nowoczesnych technologii wśród nauczycieli jest najlepszym świadectwem na to, że zdalna edukacja w Lublinie zdaje egzamin.

„Miasto Lublin bardzo profesjonalnie i odpowiedzialnie zajęło się problemem zdalnej edukacji. Wspólnie z Microsoft zorganizowano cykl webinariów, podczas których zaprezentowano poszczególne aplikacje Office 365 Education i ich możliwości. Według statystyk, w webinarze na żywo średnio uczestniczyło od 2500 do 3500 nauczycieli – w zależności od prezentowanego narzędzia. Statystyki oglądalności webinariów zamieszczonych na stronie miasta wskazują, iż nauczyciele lubelskich szkół korzystali i nadal korzystają z tych nagrań.” – wylicza Bożena Jarmuł.

Quo Vadis cyfrowa edukacjo?

Jak będzie wyglądać edukacja przyszłości? Które z cyfrowych narzędzi na stałe wpiszą się w funkcjonowanie nowoczesnych placówek? Jak hybrydowy model nauczania sprawdzi się w postpandemicznej rzeczywistości?

Dziś trudno jednoznacznie odpowiedzieć na te pytania. Pewne jest jednak, że narzędzia te mają służyć przede wszystkim ludziom i sprawnej komunikacji między nimi. Obecnie my wszyscy – uczniowie, rodzice, nauczyciele, dyrektorzy czy samorządowcy – znaleźliśmy się w tzw. „zdalnej rzeczywistości” i to od nas zależy, jak wykorzystamy potencjał dostępnych narzędzi cyfrowych. A ten potencjał, szczególnie w kontekście edukacji, jest niemal nieograniczony i stanowi ogromny kapitał na przyszłość.

Cyfrowa transformacja w edukacji

Poznaj więcej przykładów polskich szkół i samorządów, które z powodzeniem wykorzystują cyfrowe rozwiązania w edukacji: aka.ms/TransformacjaEDU