statystyki

Podatek cukrowy: Skuteczny czy nie?

autor: Dr Artur Bartoszewicz, Małgorzata Wąsowska27.02.2020, 20:00
Na gruncie projektu ustawy przedmiotem opodatkowania ma być nie tylko wprowadzenie na rynek krajowy napojów z dodatkiem cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, ale również napojów zawierających niskokaloryczne substancje słodzące

Na gruncie projektu ustawy przedmiotem opodatkowania ma być nie tylko wprowadzenie na rynek krajowy napojów z dodatkiem cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, ale również napojów zawierających niskokaloryczne substancje słodząceźródło: ShutterStock

Wątpliwe jest, by nowa danina prozdrowotna rzeczywiście wpłynęła na wybory konsumentów. Przepisy zostały tak skonstruowane, że mogą przynieść efekt odwrotny od zamierzonego, czyli zwiększyć zainteresowanie produktami gorszej jakości – twierdzą eksperci.

Dr Artur Bartoszewicz, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Polityki Publicznej

P rzegłosowany przez Sejm podatek cukrowy na napoje słodzone ma pomóc w walce z nadwagą i otyłością. Jednak jego obecnie proponowana konstrukcja zakłada, że produkty zawierające małe ilości cukru będą obciążone zbliżoną opłatą w przeliczeniu na gram co napoje wysokocukrowe. W efekcie świadomość konsumentów się nie zmieni, ponieważ różnica w cenie produktu zawierającego ogromne ilości cukru, a alternatywnego produktu z tej samej kategorii z jego mniejszą zawartością będzie minimalna. To przeczy celom wprowadzenia nowego instrumentu polityki fiskalnej promowanego jako narzędzie do walki z nadwagą i otyłością.

Spożywanie cukru z uwagi na skrajnie negatywne oddziaływanie na zdrowie (cukrzyca, próchnica itd.) może, a wręcz powinno być traktowane podobnie jak kontakt z używką. Nadużywanie spożycia cukru, jak i alkoholu powoduje realne koszty ekonomiczne ponoszone przez całe społeczeństwo. Mowa tu przede wszystkim o podwyższonej śmiertelności, ale też większych kosztach systemu opieki zdrowotnej generowanej chorobami w wyniku nadmiernego spożyciu obu używek. Niestety wpływy podatkowe powiązane z tymi dobrami spożywczymi nie są współmierne do kosztów ponoszonych w wyniku niwelowania skutków ich spożycia. Dyskusja na temat podatku cukrowego nie powinna iść w kierunku ochrony branży produkującej dane produkty czy świadczącej usługi, ale też nie powinna bazować na maksymalizacji wpływów budżetowych. De facto dobrze skonstruowane rozwiązanie ma doprowadzić do ograniczenia spożycia danego produktu i przesunięcie konsumpcji w kierunku dóbr o niższej zawartości składnika podlegającego ograniczeniu.

Poszukując trafnych i skutecznych rozwiązań, należy bazować na sprawdzonych i przynoszących zakładane korzyści, praktycznie stosowanych politykach publicznych. Podstawą powinny być cenowa i dochodowa elastyczność popytu, jak i ekonomia behawioralna. Należy dążyć do zmiany postawy konsumentów poprzez zachęcenie ich do nowych, bardziej pożądanych decyzji, opierając się na ograniczeniach budżetowych i ukierunkowując narzędziami fiskalnymi zmianę decyzji zakupowych.


Pozostało 71% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Galerie

Polecane