Rolnicy prowadzący tzw. działy specjalne produkcji rolnej płacą składkę w wysokości 9 proc. kwoty stanowiącej 33,4 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Składki są opłacane w okresach kwartalnych, w terminach przyjętych dla składek na ubezpieczenie społeczne.

W projekcie zakłada się, że te przepisy będą obowiązywać "do czasu opracowania zmian systemowych, przygotowywanych przez Ministra Finansów, we współpracy z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi".

Jak tłumaczą w uzasadnieniu autorzy projektu, kontynuacja w kolejnych latach rozwiązań przyjętych na lata 2012-2014 wynika z faktu, iż "systemowe zmiany w zakresie obowiązku podatkowego i składkowego rolników mają charakter wielopłaszczyznowy i złożony"; obecnie trwają prace nad zmianami w tym systemie, jednak ich uchwalenie będzie wymagać zagwarantowania odpowiedniego vacatio

legis, dostosowanego również do terminów opłacania podatków i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Autorzy projektu wskazują, że resort finansów opracował projekt założeń, który ma włączyć działalność rolniczą do powszechnego systemu podatku dochodowego. Został on przekazany do konsultacji MRiRW. Jednak - jak podkreślono w uzasadnieniu - nie jest możliwy do precyzyjnego określenia termin wejścia w życie tych regulacji. W ocenie projektodawców wydłużenie obowiązywania dotychczasowych przepisów o kolejne dwa lata wystarczy, by ukończyć prace nad kompleksowymi rozwiązaniami.

W przypadku wejścia w życie rozwiązań docelowych, ustawa je wprowadzająca zastąpi obowiązujące regulacje.

Ustawa o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników została uchwalona na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2010 r., który zakwestionował przepisy dotyczące opłacania tych składek przez budżet za wszystkich rolników, niezależnie od ich dochodów. W momencie, gdy uchwalono tę ustawę, nie można było obliczyć faktycznych dochodów rolnika; dlatego rząd zaproponował, by składkę zróżnicować w zależności od ilości posiadanej ziemi.

Przepisy uchwalono w styczniu 2012 r. i początkowo miały obowiązywać tylko w 2012 r., czyli do czasu wejścia w życie podatku dochodowego w rolnictwie. Z uwagi na przedłużające się prace nad podatkiem dochodowym w rolnictwie, trzeba było wydłużyć termin obowiązywania przepisów o kolejny rok. Projekt noweli, który będzie w środę przedmiotem obrad rządu, wydłuży je o kolejne dwa lata (2015 i 2016).