Podejmowane działania na terenie powiatu ostrowskiego doskonale wpisują się w proponowane przez Unię Europejską rozwiązania, mające na celu uniezależnienie się od największych firm energetycznych i propagowanie energetyki rozproszonej. Taki model zakłada wytwarzanie prądu i ciepła w obiektach małej skali. Do takiej sieci należeć mogą zarówno kooperatywy energetyczne, elektrownie komunalne, jak i prosumenci. W ramach takiego rozwiązania energia produkowana jest nie tylko w sieciach rozdzielczych, ale też u odbiorców z wykorzystaniem zasobów odnawialnych.

W 2018 r. z inicjatywy Centrum Rozwoju Komunalnego SA (CRK) w Ostrowie Wielkopolskim powołano do życia klaster energii – Ostrowski Rynek Energetyczny (ORE). W jego skład weszły: samorząd Ostrowa Wielkopolskiego, grupa kapitałowa CRK (dziewięć spółek komunalnych), ponad 40 lokalnych firm (zarówno potencjalnych odbiorców energii elektrycznej, jak i jej producentów), firmy IT oraz jednostka naukowa z prof. Janem Popczykiem na czele.

Powstanie ORE jest jednym z elementów Strategii Centrum Rozwoju Komunalnego 2018-2024. W swoim założeniu jest to dużo większe przedsięwzięcie, niż wcześniejszy zalążek klastra energetycznego. Zakłada nowy, inteligentny sposób zarządzania energią w mieście, uwzględniając samodzielny jej zakup dla miejskich obiektów, wspieranie OZE, realizowanie projektów z zakresu elektromobilności, a także obrót prądem w oparciu o własną sieć z pominięciem infrastruktury instytucjonalnej. Działania ORE koordynowane są przez CRK Energia Sp. z o.o. która ma za zadanie zarządzanie siecią energetyczną w klastrze, łączenie produkcji i odbioru energii elektrycznej, a także bilansowanie klastra wobec krajowego rynku.

Konsekwentnie realizowane założenia, innowacja i ekologia są świetnie widoczne w należącym do ORE Ostrowskim Zakładzie Ciepłowniczym S.A. (OZC) – W 1996 r. został wybudowany blok gazowo-olejowy, co poprawiło efektywność w produkcji ciepła i zmniejszyło emisję szkodliwych substancji. Kolejna ważna inwestycja miała miejsce w 2000 r. i miała na celu wybudowanie nowego źródła ciepła, produkującego również energię elektryczną. Następnie, w 2011 r. zakończyliśmy budowę kotłowni zasilanej gazem ziemnym. Wymiernym efektem ekologicznym tej inwestycji była likwidacja emisji pyłu węglowego z ok. 160 mg/rok do 0. Dzięki inwestycjom w instalację gazową oraz w biomasę, węgiel przestał być paliwem podstawowym w okresie zimowym, chcemy całkowicie zrezygnować z tego źródła energii do 2025 r. Dodatkowo OZC posiada własną sieć elektryczną liczącą obecnie 22 km i z powodzeniem obsługuje zarówno zakłady przemysłowe, jak i komunalne. – mówi Jan Grześkowiak, Prezes Ostrowskiego Zakładu Ciepłowniczego S.A

Ekologiczna energia to najważniejszy cel ORE, zakładający budowę własnej miejskiej sieci – Efektem realizowanego projektu ma być rozwój regionu, wyeliminowanie wszelkich źródeł energii elektrycznej nie spełniających definicji OZE, wdrożenie modelu gospodarki miejscowej o obiegu zamkniętym, gdzie lokalne odpady komunalne i produkcyjne stają się zasobami energetycznymi. Projekt docelowo zakłada samowystarczalność energetyczną miasta możliwą do zrealizowania do 2040 r. – mówi J. Grześkowiak.

W ramach ORE bardzo mocno promowana jest również energetyka prosumencka. Mieszkańcy i przedsiębiorcy zachęcani są do budowania własnych ogniw fotowoltaicznych. Instalacje PV są również sukcesywnie umiejscawiane w instytucjach samorządowych, dzięki takim działaniom w najbliższych 5 latach nie będą miały konieczności zakupu energii i staną się prosumentami.

W 2019 r. została podpisana umowa w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie o dofinansowanie kwotą ponad 7,5 mln zł inwestycji budowy w Ostrowie Wielkopolskim wysokosprawnej kogeneracji na gaz ziemny. Projekt zakłada, że do 2023 r. powstaną dwa źródła kogeneracyjne o łącznej zainstalowanej mocy elektrycznej 6,8 MWe i mocy cieplnej 6,40 MWt. – Zakładamy, że już w pierwszym półroczu bieżącego roku do sieci ORE zostanie przyłączona duża farma fotowoltaiczna, a tym samym zwiększymy w niej swój udział. Nowe źródła sprawią, że podwoimy produkcję energii elektrycznej, jednocześnie obniżając emisję dwutlenku węgla o 50 proc. Tym samym zmniejszymy też jej koszty. Produkcja energii elektrycznej stanie się również dla nas nowym źródłem dochodu – zapowiada J. Grześkowiak.

Joanna Chrustek, Magdalena Klimek