statystyki

Nie zabierajcie nam gotówki: Karta płatnicza nie daje poczucia bezpieczeństwa

autor: Rafał Drzewiecki08.08.2014, 06:32; Aktualizacja: 08.08.2014, 09:00
Pieniądze

Gotówka jest środkiem przeciwbólowym i antydepresantem?źródło: ShutterStock

Jest środkiem przeciwbólowym i antydepresantem. Wzmacnia samoocenę i poczucie bezpieczeństwa. Powstrzymuje przed rozrzutnością. Żadna karta czy płatnicza aplikacja w smartfonie nie zastąpi zbawiennego dla naszej psychiki szelestu banknotów i brzęku monet

Mały eksperyment – proszę wyobrazić sobie skarb. Tu i teraz. Jaki obraz pojawił się w myślach? Czy jest to karta kredytowa, plastikowy kartonik z dożywotnim terminem ważności o nieograniczonym limicie pieniędzy do wydania? A może monitor komputera z wyświetloną internetową stroną banku, gdzie w pozycji stan konta widnieje obłędna wielocyfrowa suma? Nie, na hasło skarb wyobraźnia zdecydowanej większości z nas generuje obraz niczym z jaskini rozbójników z „Baśni tysiąca i jednej nocy” – kosztowności wysypujących się ze skrzyń czy – w nowszej wersji – stosu złotych sztabek albo ustawionych po sufit plików banknotów. Nasz mózg automatycznie, poza naszą świadomością, łączy bogactwo z finansową wartością fizycznie istniejących przedmiotów. A przecież z racjonalnego punktu widzenia każda góra monet, diamentów czy złota w końcu się wyczerpie, zaś nielimitowana karta daje nieograniczone możliwości pomnażania majątku. Dlaczego więc karta czy, szerzej, wirtualny pieniądz nie stały się podświadomą wizualizacją skarbu w czasach oszalałego konsumpcjonizmu, agresywnej reklamy elektronicznych form płatności czy wszechobecnej kampanii korporacji i państw namawiających do przejścia na transakcje bezgotówkowe? Zwłaszcza że trudno tym rozwiązaniom odmówić ekonomicznej zasadności i niewątpliwych oszczędności.

– Musi jeszcze minąć nie 30 czy 40 lat, ale 300 albo 400, by pieniądz elektroniczny przejął naszą podświadomą wizualizację bogactwa. Pieniądz w formie fizycznej, gotówka, ma bowiem znaczenie nie tylko jako środek płatniczy, narzędzie służące do wymiany handlowej czy miernik wartości. Przede wszystkim stał się silnie nacechowanym emocjami symbolem wielu pozaekonomicznych znaczeń – zauważa dr Agata Gąsiorowska z Katedry Psychologii Ekonomicznej Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej we Wrocławiu.

Co więcej, wartość psychologiczna czy emocjonalna pieniądza znacznie przekracza jego wartość ekonomiczną. Ludzie – tłumaczy psycholog z SWPS w swojej najnowszej książce „Psychologiczne znaczenie pieniędzy. Dlaczego pieniądze wywołują koncentrację na sobie?” – przypisują pieniądzom moc zdobywania akceptacji społecznej, prestiżu, bezpieczeństwa, wolności, miłości czy satysfakcji osobistej. Pieniądze mają dla nas wartość symboliczną i przede wszystkim społeczną, wpływając na motywację, dobrostan i stosunki z innymi.

– Nawet w Stanach Zjednoczonych, kraju dominującym w obrocie bezgotówkowym, gdzie bez karty nie można wypożyczyć auta czy wynająć pokoju, społeczeństwo nie chce już w takie rozwiązania głębiej wchodzić. Chęć posiadania gotówki jest tak silna, że obok obrotu bezgotówkowego funkcjonuje tam największa na świecie sieć bankomatów – zauważa dr Gąsiorowska.

Podobnie Szwecja, która kilka lat temu ogłosiła, że stanie się pierwszym na świecie krajem, który wyeliminuje z gospodarki gotówkę, teraz po cichu się z tego wycofuje. W szaleńczym pędzie ku kartowej cywilizacji wyrugowano monety z komunikacji miejskiej, toalet, a nawet wprowadzono karne opłaty za transakcje gotówką w hotelach. W kampanię propagującą bezgotówkowy obrót zaangażowano celebrytów, np. w nowym muzeum zespołu Abba w Sztokholmie bilety można kupić tylko płacąc kartą. Wszystko na nic, bo opór społeczny jest zbyt mocny.

W Wielkiej Brytanii w ręce przeciwników wirtualnego pieniądza wpadły trudne do podważenia argumenty z badania na zlecenie Alliance & Leicester Commercial Bank, z których wynikało, że po likwidacji gotówki zbankrutuje co dziesiąta firma, w której się nią obraca codziennie. Co piąta taka firma popadłaby w katastrofalne kłopoty, jak oceniali sami badani.

Silny i samodzielny


Pozostało 82% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane