Podczas poprzednich krachów państwa południa Europy były uznawane za unijny „region specjalnej troski”. Kryzys strefy euro dokonał bowiem spustoszenia w Grecji i wywołał masowe bezrobocie w Hiszpanii, a cały region wpędził w gospodarczą stagnację. Stracona druga dekada XXI w. zakończyła się kolejnym koszmarem, tym razem związanym z pandemią: COVID-19 pochłonął tysiące ofiar w Hiszpanii oraz we Włoszech. W tym czasie Portugalia i Grecja zostały wyprzedzone pod względem rozwoju przez wiele państw Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polskę, Czesi zaś przegonili nawet Hiszpanię.