Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy

Pomimo, że prawo do urlopu wypoczynkowego to jedno z podstawowych praw pracownika (), Państwowa Inspekcja Pracy co roku odnotowuje liczne przypadki naruszeń przepisów. , w 2016 roku stwierdzono naruszenia u 5,7 tys. pracodawców, a inspektorzy nałożyli 327 mandatów na łączną kwotę 392,5 tys. zł.

Pracodawcy mają problem między innymi z . Liczba pracodawców, u których PIP stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie, rośnie z roku na rok. O ile w 2015 roku uchybienia stwierdzono w 1 259 firmach, to w 2016 liczba ta wzrosła do 1 428, a problem dotyczył odpowiednio 12 339 i 13 547 pracowników.

Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę prawo do urlopu nabywa z rozpoczęciem nowego roku kalendarzowego. Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego (pełen etat) wynosi 20 dni roboczych – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat i 26 dni roboczych – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat. Przy czym urlop wypoczynkowy powinien zostać wykorzystany w sposób nieprzerwany. tylko na wniosek pracownika i pod warunkiem, że jedna z nich będzie wynosić nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Tą pulę urlopową pracownik powinien wykorzystać . W wyjątkowych okolicznościach, leżących po stronie pracownika lub pracodawcy, urlop może zostać wybrany . Powodem odłożenia urlopu może być na przykład choroba pracownika lub bliskiej mu osoby. Natomiast pracodawca może motywować przełożenie urlopu podwładnego na przykład awarią w firmie czy innym nagłym zdarzeniem, kiedy nieobecność pracownika w zakładzie pracy jest niezbędna.

Jednak ostatecznie zaległy urlop musi zostać udzielony do 30 września następnego roku. W innym wypadku PIP może przeprowadzić kontrolę w firmie (także niepodziewaną) i nałożyć na pracodawcę mandat w wysokości od 1 tys. do 2 tys., a w przypadku tzw. recydywy - do 5 tys. zł. Maksymalną karę może nałożyć natomiast sąd - grzywna wynosi od 1 tys. do 30 tys. zł.

Pracodawca nie może jednak zmusić pracownika do wykorzystania zaległego urlopu i samodzielnie ustalić terminu jego wypoczynku. Zgodnie z przepisami, urlop wypoczynkowy udzielany jest zgodnie z planem urlopów, który sporządzany jest corocznie przez pracodawcę - ale w porozumieniu z pracownikiem oraz po rozpatrzeniu konieczności zapewnienia normalnego toku pracy.

Firma może tylko na przykład wysłać do pracowników pisma przypominające zaległym urlopie i wzywające do jego wykorzystania do 30 września. Jeśli nie będą one skuteczne, pracodawca ma prawo nałożyć na pracownika karę porządkową za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy.