Autopromocja

Ściągawka: Dotacje dla samorządów z regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020

opłaty pieniądze
opłaty pieniądzeShutterStock
10 lutego 2016

Dwa tygodnie temu przedstawialiśmy trwające wciąż nabory z 2015 r. z programów krajowych. Dziś przedstawiamy aktualne konkursy ogłoszone w ramach regionalnych programów operacyjnych, w znacznej części także ogłoszone w ubiegłym roku, ale takie, do których wciąż jeszcze można się zgłaszać.

Wiadomo, że na ten rok we wszystkich programach z perspektywy 2014–2020 zaplanowano aż 960 konkursów. Łączna kwota przeznaczona na dofinansowanie w programach to 56,3 mld zł. W tym roku samorządy województw w ramach regionalnych programów planują ogłosić 832 konkursy, na łączną sumę 30,9 mld zł.

Jednostki wdrażające nie wskazały dokładnych dat naborów na znaczną część z nich, niekiedy nie określiły też ostatecznie grup beneficjentów. Poniżej przedstawiamy wybrane, wciąż aktualne nabory z zeszłego roku, do których można jeszcze przystąpić oraz kilka nowych, zbliżających się konkursów. Warto zauważyć, że większość regionów stawia na edukację. W województwie dolnośląskim wciąż aktualny jest projekt o zapewnieniu równego dostępu do wysokiej jakości edukacji podstawowej, gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej. A w przygotowaniu jest już konkurs dotyczący dostosowania systemów kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy. Po pieniądze mogą sięgać jednostki samorządu terytorialnego (JST), ich związki i stowarzyszenia oraz jednostki organizacyjne JST. Podobnie jest w województwach kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim i łódzkim. W tym pierwszym ruszył projekt z zakresu podniesienia aktywności zawodowej osób bezrobotnych poprzez działania powiatowych urzędów pracy. O dofinansowanie projektu mogą się ubiegać wyłącznie te urzędy. W innych regionach jednostki samorządu terytorialnego, ich związki, stowarzyszenia i porozumienia dzięki funduszom mogą zainwestować w infrastrukturę szkół podstawowych, gimnazjalne programy aktywizacji zawodowej oraz wsparcie szkół i placówek realizujących podstawę programową kształcenia ogólnego. Dla regionów takich jak mazowiecki ważna jest głęboka modernizacja energetyczna, a dla pomorskiego, podlaskiego czy warmińsko-mazurskiego priorytet ma ochrona środowiska, na którą w poszczególnych samorządach przewidziana jest pula sięgającą nawet 90 mln zł. Przedstawiając propozycje z RPO ograniczamy się do tych, z których mogą skorzystać podmioty samorządowe

W tym roku samorządy województw w ramach regionalnych programów planują ogłosić 832 konkursy na łączną sumę 30,9 mld zł

Obecnie aktywnych jest 213 konkursów dla różnych podmiotów, zarówno z RPO, jak i tych krajowych

RPO Dolnośląskiego

Zapewnienie równego dostępu do wysokiej jakości edukacji podstawowej, gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej

Działanie 10.2, Poddziałanie 10.2.4 – ZIT Aglomeracji Wałbrzyskiej, konkurs nr RPDS.10.02.04-IZ.00-02-056/16

Do 2 marca 2016 r.

Wnioskodawca wypełnia wniosek o dofinansowanie za pośrednictwem generatora wniosków i przesyła do IOK do godz. 15.00 2 marca 2016 r. Wnioski należy składać wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem generatora.

Na Kształtowanie kompetencji kluczowych na rynku pracy, wsparcie nauki języków obcych, nauk matematyczno-przyrodniczych i TIK (technologii informacyjno-komunikacyjnych) oraz właściwych postaw: kreatywności, innowacyjności, pracy zespołowej, na tworzenie w szkołach warunków do nauczania eksperymentalnego.

Skorzystać mogą JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST, organizacje pozarządowe, organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, gimnazjalne i ponadgimnazjalne.

Ogółem alokacja przeznaczona na konkurs wynosi 9,02 mln zł. Może zostać zwiększona m.in. w celu dofinansowania projektów wyłonionych w procedurze odwoławczej.

Maksymalny poziom dofinansowania z UE wydatków kwalifikowalnych – 85proc. Maksymalny proc. poziom dofinansowania całkowitego wydatków kwalifikowalnych na poziomie projektu (środki UE + współfinansowanie z budżetu państwa) – 95 proc.

Zarząd Województwa Dolnośląskiego oraz gmina Wałbrzych.

Dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy

Działanie 10.4, Poddziałanie 10.4.4 – ZIT Aglomeracji Wałbrzyskiej, konkurs nr RPDS.10.04.04-IZ.00-02-060/16

Do 16 maja 2016 r. Wnioskodawca wypełnia wniosek o dofinansowanie za pośrednictwem generatora wniosków dostępnego na stronie http://gwnd.dolnyslask.pl/ i przesyła do IOK w ramach niniejszego konkursu w terminie od godz. 8.00 29 lutego 2016 r. do 16 maja 2016 r. do godz. 15.00. Wnioski należy składać wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem generatora.

Na organizację praktycznych form nauczania – staże, praktyki zawodowe. Wsparcie może objąć m.in. praktyki zawodowe organizowane u pracodawców lub przedsiębiorców dla uczniów zasadniczych szkół zawodowych, staże zawodowe obejmujące realizację kształcenia zawodowego praktycznego we współpracy z pracodawcami lub przedsiębiorcami lub wykraczające poza zakres kształcenia zawodowego praktycznego.

Skorzystać mogą m.in. JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST, organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły i placówki prowadzące kształcenie zawodowe.

Ogółem alokacja na konkurs wynosi 3,9 mln zł.

Maksymalny poziom dofinansowania z UE wydatków kwalifikowalnych – 85 proc. Maksymalny poziom dofinansowania całkowitego wydatków kwalifikowanych na poziomie projektu (środki UE + współfinansowanie z budżetu państwa) – 95 proc.

Zarząd województwa dolnośląskiego oraz gmina Wałbrzych.

RPO Kujawsko-pomorskiego

Podniesienie aktywności zawodowej osób bezrobotnych poprzez działania powiatowych urzędów pracy

Działanie 8.1, nabór nr RPKP.08.01.00-IP.01-04-002/16

Do 15 lutego 2016. Wniosek o dofinansowanie projektu pozakonkursowego PUP należy przesłać w formie papierowej na adres: Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu, ul. Szosa Chełmińska 30/32, 87–100 Toruń albo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą WUP w Toruniu.

Celem jest zwiększenie zatrudnienia osób powyżej 29. roku życia znajdujących się w trudnej sytuacji na rynku pracy, w tym osób powyżej 50. roku życia osób z niepełnosprawnościami, długotrwale bezrobotnych i o niskich kwalifikacjach.

O dofinansowanie projektu mogą się ubiegać wyłącznie powiatowe urzędy pracy z terenu województwa kujawsko-pomorskiego.

Kwota przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji projektów pozakonkursowych powiatowych urzędów pracy i wynosi: 37,3 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu – 85 proc. wkład UE – 15 proc. wkładu krajowego.

Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu.

RPO Lubelskiego

Godzenie życia zawodowego i prywatnego

Działanie 9.4, konkurs nr RPLU.09.04.00-IZ.00-06-001/15

Do 31 grudnia 2016 r. Wniosek może być złożony wyłącznie w postaci elektronicznej za pośrednictwem lokalnego systemu informatycznego LSI2014. Dostęp do tej aplikacji można uzyskać za pośrednictwem strony internetowej https://lsi2014.lubelskie.pl. Proces rejestracji wymaga podpisu profilem zaufanym ePUAP (elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej dostępna pod adresem: epuap.gov.pl) lub użycia bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Wsparciem mogą zostać objęte wyłącznie przedsięwzięcia zwiększające dostęp do opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech w formie żłobków i klubów dziecięcych. Programy aktywizacji zawodowej obejmujące jedną lub kilka z następujących form wsparcia: poradnictwo zawodowe lub/i pośrednictwo pracy, staże i praktyki zawodowe.

Skorzystać mogą m.in. JST i ich jednostki organizacyjne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje pozarządowe.

30 mln zł, w tym 3 mln zł na procedurę odwoławczą.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu – bez ograniczeń.

Zarząd województwa lubelskiego.

RPO Lubuskiego

Rozwój infrastruktury edukacyjnej – projekty realizowane poza formułą ZIT

Poddziałanie 9.3.1, konkurs nr RPLB.09.03.01-IZ.00-08-K01/15

Od 31 grudnia 2015 r. do 15 lutego 2016 r. Formularz wniosku o dofinansowanie w wersji papierowej wraz z wymaganą dokumentacją należy składać w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubuskiego, Departament Programów Regionalnych, ul. Bolesława Chrobrego 1–3–5, 65–043 Zielona Góra.

Na inwestycje w infrastrukturę szkół podstawowych, gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych i szkół specjalnych polegające na budowie lub modernizacji infrastruktury placówek edukacyjnych, wyposażeniu w sprzęt dydaktyczny; inwestycje infrastrukturalne służące popularyzacji nauki.

Skorzystać mogą osoby prawne i fizyczne będące organami prowadzącymi szkoły i placówki oświatowe, jednostki samorządu terytorialnego (JST), ich związki, stowarzyszenia i porozumienia, szkoły resortowe (w tym artystyczne).

12 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu – 85 proc.

Zarząd województwa lubuskiego

RPO Łódzkiego

Wysoka jakość edukacji

Poddziałanie 11.1.2 Kształcenie ogólne, konkurs nr RPLD.11.01.02-IZ.00-10-001/15

Do 25 listopada 2016 r. Wniosek należy złożyć w formie papierowej oraz elektronicznej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego.

Na wsparcie szkół i placówek realizujących podstawę programową kształcenia ogólnego (w tym szkół specjalnych) w zakresie przygotowania uczniów do zatrudnienia lub kontynuacji nauki. Tworzenie w szkołach i placówkach realizujących podstawę programową kształcenia ogólnego warunków dla nauczania opartego na metodzie eksperymentu.

Starać się mogą organy prowadzące szkół i placówek systemu oświaty realizujących podstawę programową kształcenia ogólnego (w tym szkół specjalnych) z wyłączeniem szkół dla dorosłych i policealnych.

40, 8 mln zł.

Poziom i wartość wsparcia. Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu 93 proc. w tym wsparcie z EFS – 85 proc.

Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego

RPO Małopolskiego

E-administracja i otwarte zasoby

Działanie 2.1, Poddziałanie 2.1.1, Elektroniczna administracja, nabór nr RPDS. 02.01.01-IZ.00-02-044/15

Od 31 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. Wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami należy przygotować i złożyć za pomocą systemu elektronicznego e-RPO dostępnego na stronie internetowej www.erpo.malopolska.pl.

Na przedsięwzięcia służące rozwojowi elektronicznej administracji przyczyniające się do upowszechnienia standardów funkcjonowania cyfrowych urzędów.

Skorzystać mogą JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST, posiadające osobowość prawną jednostki administracji rządowej oraz jednostki im podległe lub przez nie nadzorowane wyłącznie w zakresie projektów o zasięgu regionalnym.

34,1 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu –75 proc.

Zarząd województwa małopolskiego jako instytucja zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym województwa małopolskiego.

RPO Mazowieckiego

Efektywność energetyczna

Działanie 4.2, nabór nr RPMA.04.02.00-IP.01-14-006/15

Do 2 marca 2016 r. Wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami należy przygotować i złożyć za pomocą systemu elektronicznego MEWA 2.0 dostępnego przez serwis RPO WM www.funduszedlamazowsza.eu. Wniosek musi zostać potwierdzony podpisem elektronicznym z certyfikatem kwalifikowanym lub przy pomocy profilu zaufanego na platformie ePUAP.

W ramach działania wspierane będą inwestycje z zakresu poprawy efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej, w szczególności promując jej kompleksowy wymiar, tj. głęboką modernizację energetyczną, w tym z możliwością wymiany źródeł ciepła oraz możliwością zastosowania odnawialnych źródeł energii (jako element projektu).

Mogą się ubiegać m.in. JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST posiadające osobowość prawną, jednostki sektora finansów publicznych posiadające osobowość prawną, instytucje kultury, uczelnie/szkoły wyższe.

59,8 mln zł.

Maksymalny poziom dofinansowania – 80 proc. kosztów kwalifikowanych.

Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych.

RPO Podkarpackiego

Infrastruktura ochrony zdrowia i pomocy społecznej

Poddziałanie 6.2.2 – Infrastruktura pomocy społecznej, nabór nr RPPK.06.02.02-IZ.00-18-001/15

Do 23 marca 2016 r. Wnioski wraz z dokumentacją należy składać w Departamencie Wdrażania Projektów Infrastrukturalnych Regionalnego Programu Operacyjnego oraz elektronicznie za pomocą lokalnego systemu informatycznego https://gw.podkarpackie.pl.

Na budowę, przebudowę i remont istniejącej infrastruktury dla podmiotów świadczących usługi pomocy społecznej bezpośrednio wykorzystywanej przez osoby zagrożone wykluczeniem społecznym; na modernizację istniejącej bazy lokalowej dla jednostek systemu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej oraz mieszkań wspomaganych, chronionych i socjalnych.

Dla JST, ich związków i stowarzyszeń, spółek, w których JST mają większość udziałów lub akcji.

128,3 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu - 85 proc.

Zarząd województwa podkarpackiego.

RPO Podlaskiego

Ochrona wody i gleb

Działanie 6.2. Ochrona wody i gleb, nabór nr RPPD.06.02.00-IZ.00-20-001/15

Do 31 maja 2016 r. Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest przesłanie wniosku o dofinansowanie w formie dokumentu elektronicznego za pomocą aplikacji Generator Wniosków Aplikacyjnych na lata 2014–2020.

Na kontynuację kompleksowego wsparcia gospodarki wodno-ściekowej, np. budowę nowych czy modernizację istniejących oczyszczalni, inteligentne systemy zarządzania sieciami wodociągowymi, inwestycje z zakresu gospodarki osadami ściekowymi, z zakresu zwiększenia dostępności do linii wodociągowych oraz poprawy jakości wody pitnej.

Wsparcie otrzymają podmioty, które są odpowiedzialne za prowadzenie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, m.in. JST, podmioty świadczące usługi z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

60 mln zł.

Projekty nieobjęte pomocą publiczną – kwota pomocy nie może przekroczyć 85 proc., projekty objęte pomocą publiczną – zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie zasadami, nie więcej niż 85 proc. kosztów kwalifikowanych.

Zarząd województwa podlaskiego.

RPO Pomorskiego

Gospodarka wodno-ściekowa

Działanie 11.3, konkurs nr RPPM.11.03.00-IZ.00-22-002/16

Od 18 kwietnia 2016 r. do 13 maja 2016 r. Formularz należy w pierwszej kolejności wypełnić w generatorze wniosków aplikacyjnych dostępnym na stronie www.gwa.pomorskie.eu. Następnie należy złożyć do Instytucji Zarządzającej RPO WP 2014-2020 wniosek, na który składa się podpisany formularz wniosku wraz z niezbędnymi załącznikami: w wersji papierowej osobiście w godzinach pracy urzędu (poniedziałek – piątek godz. 7.45–15.45) lub przesyłać na adres urzędu wskazany powyżej lub w wersji elektronicznej za pomocą elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej – ePUAP.

Konkurs obejmuje wszystkie typy projektów dotyczące gospodarki wodno-ściekowej oraz monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych.

Dla JST i ich jednostek organizacyjnych, związków i stowarzyszeń JST, spółek z udziałem JST podmiotów wykonujących zadania JST, spółek wodnych.

Jeśli chodzi o projekty z zakresu gospodarki wodno-ściekowej uprawnionymi do składania wniosków są podmioty odpowiedzialne za realizacje wyżej wymienionych zadań w aglomeracjach od 2 do 10 tys. RLM (równoważnej liczby mieszkańców).

146,8 mln zł.

Maksymalny poziom dofinansowania ze środków EFRR – 85 proc.

Zarząd województwa pomorskiego.

RPO Śląskiego

Odnawialne źródła energii

Poddziałnie 4.1.2. – RIT Subregionu Południowego, nabór nr RPSL.04.01.02-IZ.01-24-028/15

Do 4 marca 2016 r. Wniosek o dofinansowanie wraz z załącznikami należy wypełnić w formie elektronicznej za pomocą lokalnego systemu informatycznego 2014 (LSI) https://lsi.slaskie.pl/. Następnie przesłać w formie elektronicznej do instytucji organizującej konkurs, wykorzystując platformy elektroniczne: SEKAP i skrzynkę podawczą e-PUAP.

Na budowę i przebudowę infrastruktury służącej do produkcji i dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych.

Skorzystać mogą JST, ich związki i stowarzyszenia; podmioty, w których większość udziałów lub akcji posiadają JST lub ich związki i stowarzyszenia.

3,4 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu – 85 proc. kosztów kwalifikowanych.

Zarząd województwa śląskiego.

RPO Warmińsko-mazurskiego

Ochrona różnorodności biologicznej

Działanie 5.3, konkurs nr RPWM.05.03.00-IP.02-28-001/16

Do 30 marca 2016 r. Wniosek o dofinansowanie wraz z załącznikami należy złożyć osobiście, listem poleconym, za pośrednictwem posłańca lub kuriera (liczy się data wpływu). Należy go uzupełnić o wersję elektroniczną (na płycie CD lub innym nośniku elektronicznym). Ponadto wniosek w wersji elektronicznej należy przesłać za pomocą systemu informatycznego LSI MAKS2.

Na podniesienie standardu bazy technicznej i wyposażenia parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody, w tym na obszarach Natura 2000 oraz na tworzenie miejsc ochrony różnorodności biologicznej na obszarach miejskich i pozamiejskich opartych na gatunkach rodzimych, w tym banki genowe. Możliwa jest też rewaloryzacja i rewitalizacja parków miejskich, ogrodów botanicznych i kształtowania zadrzewień przydrożnych.

Skorzystać mogą m.in. JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST, jednostki sektora finansów publicznych posiadające osobowość prawną, organizacje pozarządowe.

89 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu – 85 proc.

Wojewódzki Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

RPO Wielkopolskiego

Poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym i mieszkaniowym

Poddziałnie 3.2.1, konkurs nr RPWP.03.02.01-IZ-00-30-001/15

Do 31 marca 2016 r. Wniosek o dofinansowanie projektu należy wypełnić online i wysłać w formie elektronicznej w lokalnym systemie informatycznym do obsługi Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Wersję papierową dokumentacji składa się w terminie do 5 dni roboczych od dnia wysłania wersji elektronicznej.

Na kompleksową głęboką modernizację energetyczną budynków użyteczności publicznej związaną m.in. z ociepleniem obiektu, wymianą okien, drzwi zewnętrznych, przebudową systemów grzewczych.

Skorzystać mogą JST i ich związki, jednostki zależne od JST posiadające osobowość prawną, w tym spółki komunalne realizujące zadania własne gminy, samorządowe jednostki organizacyjne.

79,6 mln zł.

Maksymalny poziom dofinansowania – 85 proc. kosztów kwalifikowanych.

Instytucja zarządzająca Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym.

RPO Zachodniopomorskiego

Wsparcie rozwoju systemów oczyszczania ścieków

Działanie 3.6, nabór nr RPZP.03.06.00-IP.01-32-KO1/16

Do 29 lutego 2016 r. Skuteczne złożenie dokumentacji aplikacyjnej polega na opublikowaniu wniosku o dofinansowanie w wersji elektronicznej w LSI (lokalnym systemie informatycznym) w terminie naboru projektów oraz doręczeniu do WFOŚiGW w Szczecinie oświadczenia o złożeniu wniosku w systemie informatycznym podpisanego zgodnie z zasadami reprezentacji obowiązującymi wnioskodawcę.

Na budowę lub modernizację oczyszczalni ścieków, budowę indywidualnych systemów oczyszczania ścieków, budowę i modernizację sieci kanalizacyjnych.

Skorzystać mogą JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST.

40,8 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu 85 proc.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie.

Poprawa stanu środowiska miejskiego

Działanie 3.3, nabór nr RPZP.03.03.00-IP.01-32-KO1/16

Do 31 marca 2016 r. Skuteczne złożenie dokumentacji aplikacyjnej polega na opublikowaniu wniosku o dofinansowanie w wersji elektronicznej w LSI (lokalnym systemie informatycznym) w terminie naboru projektów oraz doręczeniu do WFOŚiGW w Szczecinie do 7 kwietnia 2016 r. oświadczenia o złożeniu wniosku w systemie informatycznym podpisanego zgodnie z zasadami reprezentacji obowiązującymi wnioskodawcę. Pisemny wniosek o przyznanie pomocy należy złożyć do WFOŚiGW w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32 lok.U/5, 70–382 Szczecin.

Na zabezpieczenie obszarów miejskich przed niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi i ich następstwami, systemy zbierania, retencjonowania i wykorzystania wody opadowej, na budowę lub modernizację sieci kanalizacji deszczowej,na rozwój powierzchni biologicznie czynnych.

Skorzystać mogą JST, ich związki i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST.

16,7 mln zł.

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu – 85 proc.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie.

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.