Kiedy przysługuje renta socjalna i jak wnioskować?

By uzyskać rentę socjalną należy najpierw złożyć pisemny wniosek w dowolnym oddziale ZUS (najlepiej właściwym dla miejsca zamieszkania lub pobytu). Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia od lekarza prowadzącego (na formularzu OL-9), wystawione nie później niż miesiąc przed złożeniem wniosku o rentę. Ponadto należy także dołączyć kopie posiadanej dokumentacji medycznej, która potwierdzi stan zdrowia osoby ubiegającej się o to świadczenie.

W niektórych przypadkach wymagane będą także dodatkowe dokumenty:

  • w przypadku osoby zatrudnionej: wywiad zawodowy od pracodawcy na druku OL-10 oraz zaświadczenie o terminie zawartej umowy i kwocie przychodu
  • uczniowie / studenci: odpowiednio zaświadczenie ze szkoły / uczelni
  • zaświadczenie potwierdzające okres studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej (jeśli dotyczy)
  • zaświadczenie o powierzchni użytków rolnych (dotyczy właścicieli, współwłaścicieli lub posiadaczy gospodarstwa rolnego)

Dokumenty złożyć może samodzielnie osoba ubiegająca się, jej przedstawiciel ustawowy (np. rodzic), opiekun prawny lub faktyczny, poproszony o to kierownik ośrodka pomocy społecznej albo inna osoba z pisemnym pełnomocnictwem.

Po złożeniu kompletu dokumentów ZUS wyznaczy termin badania przez lekarza orzecznika, którego zadaniem jest ocena czy osoba wnioskująca jest całkowicie niezdolna do pracy.

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

  1. przed ukończeniem 18. roku życia;
  2. w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia;
  3. w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Renta socjalna może być stała – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała lub okresowa – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa.

Kiedy renta socjalna nie przysługuje?

Po pierwsze renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej lub pobierającej świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, renty strukturalnej, a także osobie uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Renta socjalna nie przysługuje także osobie będącej właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Osobie będącej współwłaścicielem nieruchomości rolnej nie przysługuje renta socjalna, jeśli udział tej osoby przekracza 5 ha przeliczeniowych.

Renta socjalna nie przysługuje także za okres tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności. Nie dotyczy to jednak osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności jest obowiązana niezwłocznie powiadomić właściwy organ wypłacający rentę socjalną o tymczasowym aresztowaniu lub o odbywaniu kary pozbawienia wolności.

Osobie tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności może być wypłacane 50% kwoty renty socjalnej pod warunkiem, że spełni łącznie następujące warunki:

  • samotnie gospodaruje,
  • nie posiada innego przychodu,
  • nie ma prawa do renty rodzinnej,
  • jest właścicielem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) lub przysługuje jej spółdzielcze prawo do lokalu lub jest najemcą lokalu komunalnego,
  • zobowiąże się pisemnie, że z kwoty tej będzie dokonywała opłat z tytułu czynszu lub innych należności za lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), a w lokalu (domu jednorodzinnym) nie przebywają inne osoby.

Prawo do renty socjalnej i rodzinnej

W przypadku zbiegu uprawnień do renty socjalnej z uprawnieniem do renty rodzinnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekraczała 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (od 1 marca 2019 r. jest to 2 x 1100 zł, czyli 2200 zł). Przy czym kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (obecnie to kwota 110 zł).

Renta socjalna nie przysługuje, jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (obecnie jest to 2200 zł).

Renta socjalna 2019. Ile wynosi?

Renta socjalna od 1 marca 2019 r. wynosi 1100,00 zł. Zgodnie z ustawą kwota renty socjalnej odpowiada 100% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności.

Kiedy renta socjalna ulega zawieszeniu?

ZUS zawiesza wypłacanie renty socjalnej, jeżeli osoba uprawniona osiągnęła w danym miesiącu przychód (kwoty brutto) w wysokości:

  • od 1 grudnia 2017 r. do 28 lutego 2018 r. - 2979,00 zł,
  • od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. - 3161,70 zł,
  • od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. - 3236 zł,
  • od 1 września 2018 r. do 30 listopada 2018 r. - 3164,80 zł,
  • od 1 grudnia 2018 r. do 28 lutego 2019 r. - 3206,20 zł.
  • od 1 marca 2019 r. do 31 maja 2019 r. - 3404,70 zł,
  • od 1 czerwca 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r. - 3465,70 zł,
  • od 1 września 2019 r. do 30 listopada 2019 r. - 3387,50 zł.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej