E-skierowanie w pytaniach i odpowiedziach

E-skierowanie jest kolejną, po e-recepcie, usługą e-zdrowia, wdrażaną do polskiego systemu opieki zdrowotnej. Pilotaż elektronicznego skierowania wystartował w październiku 2018 r. i trwał rok, a nową usługę przetestowało ok. 200 wybranych świadczeniodawców. Druga połowa 2020 r. to już finał przygotowań do przejścia ze skierowania tradycyjnego na elektroniczne. Według informacji Centrum e-Zdrowia, do systemu, który umożliwia wystawianie e-skierowań, dołącza średnio ok. 100 podmiotów medycznych tygodniowo. Dotychczas (dane na połowę października) wystawiono około 2,2 mln skierowań w postaci elektronicznej.

E-skierowanie (podobnie jak e-recepta) wyeliminuje takie problemy, jak nieczytelność dokumentu papierowego, czy jego zgubienie. Dodatkowo, wdrożenie e-skierowania przyniesie korzyści dla pacjenta i personelu medycznego poprzez zwiększenie bezpieczeństwa, a także możliwość zebrania i monitorowania danych zdrowotnych chorego na Internetowym Koncie Pacjenta (w serwisie pacjent.gov.pl). Nowe rozwiązanie zdążyło zyskać uznanie wśród lekarzy i pacjentów, a dla tych, którzy dopiero rozpoczynają ten rozdział, przytaczamy kilka najważniejszych informacji.

Zgodnie z opublikowanym 15 kwietnia 2019 r. rozporządzeniem ministra zdrowia w sprawie skierowań wystawianych w postaci elektronicznej w Systemie Informacji Medycznej, uprawniony do tej czynności pracownik medyczny może wystawić skierowanie elektroniczne na:

• świadczenia realizowane w warunkach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, finansowane z budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia;

• świadczenia udzielane w warunkach lecznictwa szpitalnego, jeśli dany podmiot zawarł z NFZ umowę na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

• procedury diagnostyczne z zakresu medycyny nuklearnej oraz tomografii komputerowej finansowane ze środków publicznych oraz innych niż publiczne;

• rezonans magnetyczny, badania endoskopowe przewodu pokarmowego oraz badania echokardiograficzne płodu finansowane ze środków publicznych.

W przypadku pozostałych, niewymienionych powyżej procedur, personel medyczny nadal kieruje pacjenta, korzystając z tradycyjnej, papierowej postaci skierowania.

Z myślą o małych praktykach Centrum e-Zdrowia opracowało aplikację, z której może skorzystać każdy pracownik medyczny posiadający Profil Zaufany i uprawniony do wystawiania takich dokumentów jak e-skierowanie. Narzędzie jest nieodpłatne, dostępne z poziomu dowolnej przeglądarki internetowej pod adresem www.gabinet.gov.pl. Personel medyczny miał już szansę się z nim zapoznać, ponieważ aplikacja została przekazana do użytku przy okazji wdrożenia obowiązkowej e-recepty. Aplikacja umożliwia podstawowe czynności, takie jak wystawienie oraz realizację dokumentu e-skierowania, a także wystawienie recepty w postaci elektronicznej.

Wystawienie skierowania w postaci elektronicznej nie zawsze wymaga wcześniejszego osobistego zbadania pacjenta. Jeśli nie ma do tego przeciwwskazań medycznych, lekarz może wystawić e-skierowanie zdalnie, czyli z wykorzystaniem tele- lub wideoporady.

Skierowanie w postaci elektronicznej, tak samo jak papierowe, zawiera wyłącznie informację dotyczącą rodzaju i profilu placówki medycznej, np. wskazuje rodzaj poradni, do której ma się udać pacjent w celu realizacji świadczenia. Decyzję o wyborze konkretnego świadczeniodawcy badany podejmuje samodzielnie.

Od 8 stycznia 2021 r. e-skierowanie stanie się obligatoryjne we wszystkich placówkach w Polsce. A zatem, do tego czasu pacjent będzie mógł zrealizować świadczenie, na które został skierowany dokumentem w postaci elektronicznej, w placówkach jeszcze nieobsługujących tej funkcjonalności. Ze względu na stan zagrożenia epidemiologicznego nie jest wymagany podpis lekarza na e-skierowaniu.

Przepisy obowiązujące w związku z pandemią COVID-19 dają możliwość obsługi skierowania, na którym nie widnieje podpis osoby wystawiającej. Obowiązek podpisu zniosła opublikowana 13 sierpnia nowelizacja rozporządzenia w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Na mocy nowelizacji pacjent może zapisać się na świadczenie w wybranej przez siebie placówce, przekazując jedynie niezbędne do tego dane i po złożeniu oświadczenia o zapisaniu się tylko do jednej placówki.

Pacjent może zapisać się na listę oczekujących również telefonicznie. Podaje świadczeniodawcy podstawowe informacje zawarte w e-skierowaniu (m.in. swoje dane osobowe) oraz 4-cyfrowy kod lub klucz dokumentu i PESEL lub numer identyfikujący skierowanie i dodatkowo składa wspomniane wyżej oświadczenie. Jest to oczywiście możliwe tylko wówczas, gdy wstępna kwalifikacja pod kątem zdrowotnym do wykonania danej procedury jest możliwa do przeprowadzenia drogą zdalną. W takich sytuacjach placówka nie powinna stawiać przed pacjentem żadnych dodatkowych wymagań formalnych.

Pacjent musi osobiście pojawić się w placówce medycznej, jeśli świadczenie, na jakie został skierowany, wymaga bardziej pogłębionej kwalifikacji przed jego włączeniem na listę oczekujących.

Tak, taki wymóg jest zgodny z RODO. Podstawę prawną stanowi w tym przypadku art. 20 ust. 2a pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nakłada on na pacjenta obowiązek udostępnienia świadczeniodawcy klucza dostępu do skierowania albo kodu dostępu oraz numeru PESEL, w celu wpisania pacjenta na listę oczekujących. Sposób przekazania danych zależy od samego pacjenta. Może to zrobić słownie, pisemnie lub okazując dokument zawierający numer PESEL. Aby poprawić bezpieczeństwo danych osobowych i komfort pacjenta, dyrekcja placówki powinna rozważyć wprowadzenie ograniczenia dotyczącego liczby osób przebywających przy okienku rejestracji.

Tak, pacjent może otrzymać kilka e-skierowań na to samo świadczenie. Przez określenie „to samo skierowanie” rozumie się dokument wystawiony do tej samej placówki, z tych samych względów medycznych, potwierdzonych diagnozą (według klasyfikacji ICD-10). W momencie gdy pacjent zapisuje się na świadczenie finansowane ze środków NFZ, zostaje zablokowana możliwość rejestracji kolejnego takiego samego e-skierowania – ulegnie ona odblokowaniu dopiero po realizacji usługi medycznej.

Jeśli pacjent nie ma aktywnego IKP, a nie udostępnił również placówce adresu e-mail ani numeru telefonu, osoba wystawiająca skierowanie przekazuje mu wydruk informacyjny. Jest to dokument, którego okazanie wystarczy do realizacji świadczenia.

Obecnie dostęp do IKP można uzyskać tylko z poziomu przeglądarki internetowej pod adresem https://pacjent.gov.pl/. Strona jest dostosowana do przeglądania na urządzeniach mobilnych, takich jak smartfony, tablety.

W takich wypadkach należy przekazać wydruk informacyjny. Dokument oraz zawarty na nim 44-cyfrowy klucz będą podstawą do realizacji świadczenia.

Materiał pierwotnie opublikowany na https://pulsmedycyny.pl/e-skierowanie-w-pytaniach-i-odpowiedziach-1006080