Zmiana wykorzystywania samochodu osobowego będzie się wiązała z korektą VAT odliczonego przy zakupie, ale tylko przez pięć pierwszych lat (tj. 60 miesięcy) jego użytkowania. Zakłada to projekt zmian ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), który został już przyjęty przez rząd. Po wejściu w życie (prawdopodobnie 1 marca) nowelizacji w przypadku zakupu samochodu o masie całkowitej do 3,5 tony cały podatek odzyska tylko ten przedsiębiorca, który będzie wykorzystywał go wyłącznie do działalności gospodarczej (bez możliwości prywatnego użytku, co powinno być ujęte np. w regulaminie). Do tego będzie musiał prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu (z informacjami dotyczącymi m.in. celu wyjazdu, opisem trasy, liczby przejechanych kilometrów). Dodatkowo aby zastosować preferencję, informację o sposobie użytkowania trzeba będzie zgłosić do urzędu skarbowego (patrz ramka). Jeżeli te warunki nie będą spełnione – czyli auto będzie wykorzystywane do celów mieszanych (prywatnych i do działalności) – przedsiębiorcom będzie przysługiwać prawo potrącenia jedynie 50 proc. VAT.

Jeżeli zmieni się sposób wykorzystywania pojazdu, trzeba będzie skorygować rozliczenia z fiskusem. Sposób ten ureguluje projektowany art. 90b ustawy o VAT.

Roman Namysłowski, dyrektor w dziale doradztwa podatkowego w EY, wyjaśnia, że z jednej strony przepis zobowiązywać będzie podatników, którzy w momencie nabycia lub rozpoczęcia używania samochodu zadeklarowali wykorzystanie wyłącznie do działalności gospodarczej, do korekty podatku naliczonego w przypadku zmiany sposobu wykorzystywania tego samochodu. Z drugiej strony umożliwienie tym, którzy odliczyli jedynie 50 proc., a rozpoczną wykorzystywanie samochodów wyłącznie do działalności gospodarczej, zwiększenie kwoty podatku podlegającego odliczeniu.

Proporcje w odliczeniu

W obu przypadkach korekta nastąpi proporcjonalnie do pozostałego okresu z 60 miesięcy, w trakcie których to zobowiązanie/uprawnienie można stosować.

Zmiana przeznaczenia samochodu

Zmiana przeznaczenia samochodu

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

– Jeżeli podatnik zmieni przeznaczenie samochodu w 60. miesiącu, to korekcie będzie podlegać jedynie 1/60 podatku naliczonego – wyjaśnia Roman Namysłowski.

Według eksperta oznacza to, że po upływie 60 miesięcy jakiekolwiek zmiany sposobu wykorzystywania samochodu nie będą się wiązały z koniecznością czy też możliwością dokonywania korekty. Analogiczne zasady będą dotyczyły pojazdów o wartości początkowej 15 tys. zł, z tym że nie będzie miał tu zastosowania 60-miesięczny okres, ale 12-miesięczny.

Należy też pamiętać, że w obu przypadkach chodzi o podatek odliczony przy nabyciu. Jeżeli więc po pięciu latach wykorzystywania samochodu wyłącznie do działalności przedsiębiorca będzie chciał nadal odliczać cały VAT od paliwa, napraw itd., to nadal będzie musiał prowadzić ewidencję pojazdu (wskazującą na jego wykorzystanie wyłącznie do celów służbowych).

Proporcje w odliczeniu

Przepisy projektu przewidują również, że sprzedaż samochodu wykorzystywanego do celów mieszanych w okresie pięciu lat (60 miesięcy) będzie oznaczała zmianę przeznaczenia i uznanie, że pojazd wykorzystywany jest wyłącznie do działalności gospodarczej.

– Czyli podatnik będzie miał prawo odliczyć proporcjonalnie dodatkową kwotę VAT – twierdzi Roman Namysłowski.

Dodaje, że ten projektowany przepis jest prawdopodobnie konsekwencją planowanej zmiany polegającej na wykreśleniu zwolnienia z VAT przy sprzedaży aut, gdy przy ich nabyciu podatnik nie miał pełnego prawa do odliczenia.

A co będzie z samochodami nabytymi przed zmianą prawa? Dorota Borkowska-Chojnacka, doradca podatkowy w Grant Thornton, wyjaśnia, że przepisy dotyczące korekty nie będą miały zastosowania do samochodów typu N1 (homologacja ciężarowa) nabytych po 1 stycznia 2014 r. (ale przed wejściem w życie zmian), od których odliczono 100 proc. VAT.

– Inaczej będzie zaś w odniesieniu do samochodów, przy nabyciu których podatnik miał prawo do odliczenia 50 proc. lub 60 proc., ale nie więcej niż odpowiednio 5 tys. zł lub 6 tys. zł VAT – twierdzi rozmówczyni.

Korekty będzie można dokonać jedynie w przypadku ich sprzedaży – w terminie 60 miesięcy od nabycia. Sama zmiana zakresu wykorzystywania będzie bez znaczenia.

Etap legislacyjny

Projekt czeka na przesłanie do Sejmu