Firmy martwią się, czy zdążą skorzystać z pełnego odliczenia VAT od aut z homologacją N1 (ciężarową), jeśli zostanie ono dostarczone po zmianie przepisów ustawy o VAT. Ministerstwo Finansów planuje bowiem, że nowe przepisy dotyczące odliczania VAT od nabycia i leasingu samochodów wejdą w życie 1 marca 2014 r. Podatnicy nie wiedzą więc, czy producenci samochodów zdążą je dostarczyć przed zmianami. Co muszą zrobić, żeby odliczyć cały VAT?

Łukasz Blak, doradca podatkowy z Certus LTA, wyjaśnia, że w przypadku podatników innych niż rozliczający się metodą kasową momentem decydującym o powstaniu prawa do odliczenia jest przede wszystkim moment otrzymania faktury. Drugim warunkiem odliczenia jest powstanie obowiązku podatkowego u sprzedawcy samochodu – powstaje on w momencie dokonania dostawy pojazdu. Jak wyjaśniło jednak Ministerstwo Finansów, otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy towaru również oznacza powstanie obowiązku podatkowego u sprzedawcy.

Wątpliwości nie ma więc w przypadku, gdy podatnik kupi auto z homologacją N1, dostawa nastąpi 28 lutego i wtedy zostanie wystawiona faktura. Przedsiębiorca może odliczyć 100 proc. podatku przy nabyciu.

Sytuacja pozornie tylko się komplikuje, gdy podatnik kupi auto z homologacją N1, wpłaci zaliczkę np. 20 lutego (sprzedawca wystawi tego samego dnia fakturę), dostawa nastąpi 25 lutego, a nabywca zapłaci resztę pieniędzy 10 marca.

Jak wyjaśnia Łukasz Blak, w takim przypadku obowiązek podatkowy u sprzedawcy samochodu powstaje w momencie dokonania dostawy samochodu, czyli 25 lutego. Oznacza to, że jeśli podatnik otrzyma fakturę do 28 lutego (w naszym przypadku dostanie ją 20 lutego), to może odliczyć w całości VAT. Jeżeli jednak nie otrzyma faktury do tego dnia, to utraci prawo do odliczenia 100 proc. podatku (zgodnie z projektem nowelizacji ustawy o VAT będzie mógł odliczyć tylko 50 proc. przy nabyciu).

W praktyce może się jednak zdarzyć również sytuacja, gdy podatnik dostanie samochód po 1 marca, czyli po nowelizacji ustawy o VAT (zakładając, że właśnie wtedy wejdzie ona w życie). Załóżmy więc, że podatnik kupuje auto z homologacją N1, sprzedawca 20 lutego wystawia fakturę, a nabywca tego samego dnia płaci za samochód. Samochód zostaje jednak dostarczony 10 marca. Co z odliczeniem VAT od auta?

Jak mówi Roman Namysłowski, doradca podatkowy i dyrektor w EY, analiza obecnie obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że w takiej sytuacji prawo do odliczenia powstaje w lutym (podatnik będzie mógł odliczyć 100 proc. VAT). Ekspert tłumaczy, że w lutym spełnione są bowiem dwie przesłanki dotyczące realizacji prawa do odliczenia: powstanie obowiązku podatkowego, którym będzie zapłata zaliczki, oraz otrzymanie faktury. Zatem VAT naliczony powinien być wykazany w rozliczeniu za luty.

Przy zakupie auta z homologacją N1 nabywca musi więc pamiętać o tym, aby otrzymać fakturę i zapłacić – choćby zaliczkę – przed 1 marca.