Miasto użyczy halę, ale nie może ponosić kosztów mediów

Z art. 13 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) wynika, że z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu, m.in. użyczenia.
Zasady tego użyczenia wynikają m.in. z art. 35 ust. 1 u.g.n., w myśl którego właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na jego stronach internetowych. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje wykaz wojewodzie, aby go zamieścić na stronie podmiotowej wojewody w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres 21 dni. Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość.

Kto ponosi wydatki na utrzymanie lokalu przekazanego w użyczenie

W myśl art. 30 ust. 2 pkt 3 u.g.n. do zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta) należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym. To on zatem zawiera umowę użyczenia.
W myśl art. 710–711 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Z punktu widzenia ponoszenia kosztów nieruchomości użyczanej szczególnie istotne znaczenie ma art. 713 k.c. Z jego treści wynika zaś, że biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. Jeżeli poczynił inne wydatki lub nakłady na rzecz, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Z kolei zgodnie z art. 716 k.c. użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony, jeżeli biorący:

• używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy,
• powierza rzecz innej osobie nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności, albo
• rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie w wyroku z 25 sierpnia 2022 r. (sygn. akt VI V 976/21) wskazał: „Biorący w użyczenie lokal mieszkalny powinien ponosić zwykłe koszty związane z utrzymaniem tego lokalu, takie jak opłaty eksploatacyjne, opłaty za media, itd. Konsekwentnie osoba biorąca w użyczenie część lokalu mieszkalnego powinna ponosić koszty związane z utrzymaniem lokalu w stosownej części. Nie zmienia to nieodpłatnego charakteru umowy użyczenia, która polega na nieodpłatności względem oddającego rzecz w użyczenie. Dający lokal w użyczenie nie uzyskuje wówczas dochodu na swoją rzecz, a tylko oszczędza na zwykłych kosztach utrzymania rzeczy, które zgodnie z art. 713 k.c. ponosić ma biorący rzecz w użyczenie”.

Stanowisko RIO na temat ponoszenia kosztów mediów w użyczonym lokalu

Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi w wystąpieniu pokontrolnym z 15 grudnia 2025 r. (znak WK-602/74/2025) oceniała sytuację, w której zawarta została umowa użyczenia pomiędzy ośrodkiem sportu i rekreacji a firmą. Przedmiotem tej umowy było użyczenie hali sportowo-widowiskowej na organizację gali. RIO wskazała jako nieprawidłowość, że w umowie użyczenia nie określono obowiązku poniesienia kosztów utrzymania rzeczy użyczonej oraz w konsekwencji – nie naliczono firmie np. opłat za energię elektryczną, wodę, itp.

Uwaga! Jednostka samorządowa musi pamiętać o zasadach określonych przepisami ustawy o finansach publicznych (dalej: u.f.p.). Artykuł 42 ust. 5 u.f.p. nakłada na jednostki sektora finansów publicznych obowiązek ustalania przypadających im należności pieniężnych, w tym mających charakter cywilnoprawny, oraz terminowego podejmowania w stosunku do zobowiązanych czynności zmierzających do wykonania zobowiązania. ©℗