Okres wypowiedzenia

W pierwszej kolejności należy sobie odpowiedzieć czym jest okres wypowiedzenia? W orzecznictwie przyjmuje się, że jest to czas, który ma upłynąć od złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu do dnia rozwiązania stosunku pracy z mocy oświadczenia woli o wypowiedzeniu. Okres wypowiedzenia nie może być krótszy od okresów ustanowionych przez Kodeks pracy. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, aby strony w umowie ustaliły, że będzie on dłuższy niż ten wynikający z ustawy.

Ważne: Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu umowy powinno nastąpić na piśmie.

Ponadto w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę lub jej rozwiązaniu bez wypowiedzenia powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.

Ważne: Okres wypowiedzenia jest zarówno prawem pracownika (żeby miał czas na znalezienie nowej pracy), jak również pracodawcy (czas na znalezienie nowego pracownika).

Umowa na okres próbny

Umowa o pracę na okres próbny rozwiązuje się z upływem tego okresu, a przed jego upływem może być rozwiązana za wypowiedzeniem.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny wynosi:

  • 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni;
  • 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie;
  • 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Umowa na czas określony i nieokreślony

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
  • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
  • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Ustawa wskazuje również, że jeżeli pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie, strony mogą ustalić w umowie o pracę, że okresy te będą wydłużone. W przypadku zatrudnienia krótszego niż 6 miesięcy - okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc, a w kolejnym wariancie 2-3 miesiące.

Co do zasady do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia, wliczany jest łączny okres pracy u danego pracodawcy. Mogą być brane jednak pod uwagę okresy zatrudniania poprzedniego pracodawcy (jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła w wyniku przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę), a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego tego pracownika.

Ważne: W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie.

Przykład: W orzecznictwie wskazuje się, że uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę może być utrata zaufania do pracownika, zwłaszcza gdy pracownik zajmuje stanowisko kierownicze. Pracodawca może utracić zaufanie nie tylko wówczas, gdy zasadnie przypisuje podwładnemu winę w niedopełnieniu obowiązków, lecz także gdy jego zachowanie jest obiektywnie nieprawidłowe, budzące wątpliwości co do rzetelności postępowania, nawet gdy nie dochodzi do naruszenia obowiązków pracowniczych.

Należy pamiętać, że przyczyna wypowiedzenia powinna być tak sformułowana, aby pracownik wiedział i rozumiał, z jakiego powodu pracodawca dokonuje wypowiedzenia. Do tego przyczyna musi być prawdziwa.

Ponadto o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Jeżeli zakładowa organizacja związkowa uzna, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione może w ciągu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić na piśmie pracodawcy umotywowane zastrzeżenia. Po rozpatrzeniu stanowiska, a także w razie niezajęcia przez nią stanowiska w ustalonym terminie, pracodawca podejmuje decyzję w sprawie wypowiedzenia.

Strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę przez jedną z nich ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Ustalenie takie nie zmienia trybu rozwiązania umowy o pracę. Będzie to jednak zależne od dobrej woli zarówno pracodawcy, jak i pracownika. Obie strony muszą bowiem wyrazić zgodę na takie rozwiązanie.

Upadłość lub likwidacja pracodawcy – możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia

Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub umowy o pracę zawartej na czas określony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników (np. likwidacja stanowiska pracy), pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia.

Ważne: Odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia w jednej z powyższych sytuacji przysługuje z mocy prawa, wobec czego jego przyznanie nie może być uzależnione od decyzji pracodawcy.

Okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia.

Jak obliczać terminy

Termin liczony w dniach

Będzie miał on zastosowanie wyłącznie do umów o pracę na okres próbny zawartych na mniej niż 2 tygodnie.
Dzień złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu nie jest wliczany do okresu wypowiedzenia. Termin będzie zatem zacząć biec od dnia następnego.

Przykład: Pracownik otrzymał wypowiedzenie umowy na okres próbny nieprzekraczającej 2 tygodnie w dniu 4 marca 2019 r. (poniedziałek). Bieg terminu wypowiedzenia takiej umowy rozpocznie się zatem w dniu 5 marca 2019 r. (wtorek) i będzie się kończył w dniu 7 marca 2019 r. (czwartek).

Termin liczony w tygodniach

Dniem rozpoczęcia biegu wypowiedzenia oznaczonego w tygodniu jest pierwsza niedziela występującą po dniu złożenia wypowiedzenia, licząc okres wypowiedzenia w tygodniach, ostatnim jego dniem jest sobota.

Przykład: Pracownik złożył pracodawcy przy wypowiedzenie umowy o pracę na okres próbny w dniu 4 marca 2019 r. (poniedziałek). Okres wypowiedzenia rozpocznie swój bieg w dniu 10 marca 2019 r. (niedziela) i skończy się w dniu 23 marca 2019 r. (sobota).

Termin liczony w miesiącach

Okres wypowiedzenia umowy o pracę oznaczony w miesiącu rozpoczyna się z pierwszym dniem kalendarzowym miesiąca po miesiącu, w którym zostało złożone wypowiedzenie umowy. Jego koniec następuje natomiast w ostatnim dniu miesiąca. Nie ma tutaj znaczenia czy miesiąc ma 28, 30 lub 31 dni.

Przykład: Pracownik (mając miesięczny termin wypowiedzenia) złożył pracodawcy wypowiedzenie umowy w dniu 4 lutego 2019 r. Jego bieg rozpocznie się w dniu 1 marca 2019 r. i zakończy w dniu 31 marca 2019 r.

Przykładowe wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika:

Wypowiedzenie umowy o pracę
Niniejszym wypowiadam umowę o pracę zawartą dnia ………………….. (data podpisania umowy o pracę) w …………………. (miejscowość gdzie została podpisana umowa) pomiędzy ………………………. (pełna nazwa i adres pracodawcy) a ………………………………….. (imię i nazwisko pracownika) z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego ……………………………
Z poważaniem

......................................................
(podpis pracownika)
Potwierdzam otrzymanie wypowiedzenia

………………………………………….
(data i podpis pracodawcy lub osoby upoważnionej)

…………………… dnia …………….. r.
(miejscowość i data)

Pracownik:

…………………………..

(dane pracownika)

Pracodawca:

……………………………

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141).
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).

Orzecznictwo:

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2018 r., II PK 75/17.

Nadchodzą PPK. Pracodawco, sprawdź swoje obowiązki