Pracownik, który podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu (umowa o pracę) za czas niezdolności do pracy otrzyma wynagrodzenie chorobowe, wypłacane na podstawie zaświadczenia lekarskiego dostarczonego pracodawcy w odpowiednim terminie.

Na jaki okres przysługuje wynagrodzenie chorobowe? Wynagrodzenie chorobowe jest wypłacane przez pracodawcę przez pierwsze 33 dni niezdolności chorobowej lub przez 14 dni w przypadku osób, które ukończyły 50 rok życia. Po tym okresie (kolejno od 34. lub 15. dnia choroby), pracownikowi będzie przysługiwał zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS. Okresy 33 dni lub 14 dni oblicza się sumując poszczególne okresy niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym, nawet jeśli pomiędzy nimi były przerwy.

Okres wyczekiwania

Wynagrodzenie chorobowe zostanie jednak przyznane, jeśli niezdolność do pracy powstała w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego, a choroba trwa co najmniej 30 dni bez przerwy. Niezbędny jest też okres wyczekiwania, który wnosi 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, czyli 30 dni nieprzerwanego zatrudnienia. Do okresu wyczekiwania wliczają się również poprzednie okresy zatrudnienia, jeśli przerwa między nimi nie była dłuższa niż 30 dni.

Wyjątkowo wynagrodzenie chorobowe przysługuje bez okresu wyczekiwania w przypadku, gdy niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy lub gdy chodzi o absolwentów szkół lub uczelni wyższych.

Kiedy wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje?

Wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje między innymi w okresie urlopu bezpłatnego lub urlopu wychowawczego oraz gdy pracownik niezdolny do pracy zachowuje prawo do wynagrodzenia na podstawie odrębnych przepisów.

Także w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności wynagrodzenie chorobowe nie zostanie wypłacone, podobnie jak w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała wskutek umyślnego popełnienia przestępstwa lub wykroczenia przez pracownika. ZUS zabierze także zasiłek za pierwszych pięć dni, jeżeli niezdolność do pracy został spowodowana nadużyciem alkoholu.

Pracownik straci również prawo do wynagrodzenia chorobowego, jeśli sfałszował zwolnienie lekarskie lub wykorzystywał zaświadczenie niezgodnie z jego celem, na przykład wykonując pracę zarobkową.

Jak oblicza się wysokość wynagrodzenia chorobowego?

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacane pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli niezdolność powstała przed upływem 12 miesięcy, podstawę wymiaru stanowi wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia. Natomiast, gdy pracownik zachorował przed przepracowaniem pełnego miesiąca kalendarzowego, podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby stanowi wynagrodzenie, które pracownik uzyskałby, gdyby przepracował cały miesiąc.

Większość chorych pracowników otrzyma wynagrodzenie chorobowe w wysokości 80 procent normalnego wynagrodzenia, które ulegają jednak obniżeniu do 70 proc., gdy chory przebywa w szpitalu. Na 100 proc. świadczenia mogą liczyć tylko ofiary wypadku przy pracy, chore kobiety w ciąży i osoby oddające komórki bądź narządy.

Przykład: Podstawa wynagrodzenia chorobowego nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników, po pomniejszeniu o kwotę odpowiadającą 13,71 procent, czyli składkom na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. W 2019 roku wysokość minimalnego wynagrodzenia wzrosła do 2 250 zł, w efekcie najniższa podstawa wynosi w 2019 roku 1 941,50 zł (2 250 zł - 308,50 zł = 1 941,50 zł), a same wynagrodzenie chorobowe: 80 proc. lub 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku, czyli w 2019 roku 1 553,20 zł lub 1 941,50 zł.

Jeśli więc pracownik zarabia 2 250 zł, i był na zwolnieniu lekarskim przez 10 dni z prawem do wynagrodzenia chorobowego w wysokości 80 proc., to podstaw wymiaru jego zasiłku nie może być niższa niż 1 941,50 zł. Stawka dzienna wyniesie więc 51,76 zł (1 941,50 zł : 30 = 64,70 zł x 80 proc.) i w efekcie za 10 dni wynagrodzenie chorobowe wyniesie 517,60 zł (51,76 zł x 10 dni).