Poradnia emerytalna

ZUS przelicza emerytury na podstawie ustawy z 5 sierpnia 2025 r. zarówno w przypadku, gdy w czerwcu danego roku osoba zainteresowana ukończyła wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) i w tym samym miesiącu zgłosiła wniosek o emeryturę, jak również wtedy, gdy wiek ten ukończyła wcześniej, ale w czerwcu danego roku zgłosiła wniosek o emeryturę i od tego miesiąca emerytura została przyznana. Nie ma przy tym znaczenia, kiedy faktycznie ZUS wydał decyzję w tej sprawie (w czerwcu czy w kolejnych miesiącach roku). Zastosowanie niekorzystnych zasad waloryzacji składek i kapitału początkowego dotyczyło bowiem wszystkich świadczeń przyznanych od czerwca danego roku. ©℗

Czy emerytury pomostowe są wyłączone z przeliczeń, choć były przyznane od czerwca?

Emerytury pomostowe, przysługujące z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, obliczane są w podobny sposób jak emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Do podstawy ich obliczenia wchodzą składki emerytalne oraz kapitał początkowy zewidencjonowane na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. Podlegają one waloryzacji na tych samych zasadach jak emerytury przysługujące na podstawie ustawy emerytalnej. Oznacza to, że osoby, które mają taką emeryturę przyznaną od czerwca danego roku, również mają obliczone świadczenie z zastosowaniem niekorzystnych zasad waloryzacji składek i kapitału początkowego. Innymi słowy – ich emerytura obliczona na wniosek złożony w czerwcu jest niższa od tej, która zostałaby obliczona na wniosek zgłoszony w lipcu i kolejnych miesiącach.

Pomimo tego ustawodawca zarówno w 2020 i 2021 r., jak i obecnie nie zdecydował się uregulować sytuacji tej grupy osób. Dlatego też ZUS nie przeliczy emerytury pomostowej przy zastosowaniu wskaźników waloryzacji kwartalnych składek za poszczególne kwartały 2017 r. (zamiast waloryzacji rocznej za cały 2017 r). ©℗

Czy ZUS ustali ponownie wysokość renty rodzinnej po osobie, która zmarła w czerwcu?

Renta rodzinna jest świadczeniem pochodnym po osobie zmarłej i stanowi określony procent emerytury lub renty z tytułu niezdolności, która przysługiwała lub przysługiwałaby tej osobie. W przypadku gdy osoba zmarła nie miała za życia ustalonego prawa do świadczenia, ZUS bada, czy na dzień śmierci spełniła wymagane warunki do jego przyznania i jeśli tak – ustala, również na dzień śmierci, wysokość świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. W związku z tym, przyznając w lipcu 2017 r. rentę rodzinną, ZUS obliczył kwotę emerytury, jaka przysługiwałaby Pana ojcu. Obliczając to świadczenie, ZUS zastosował niekorzystny mechanizm waloryzacji rocznej składek i kapitału początkowego, tj. zwaloryzował składki i kapitał początkowy osoby zmarłej m.in. wskaźnikiem waloryzacji rocznej za 2016 r.

Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. obejmuje swoim zakresem również przeliczenie rent rodzinnych przysługujących na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS po ubezpieczonych:

• którym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009–2019,
• którzy osiągnęli wiek emerytalny 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn i zmarli w czerwcu w latach 2009–2019 oraz nie mieli ustalonego prawa do emerytury.

Czy doliczanie nowych składek z powodu podjęcia zatrudnienia po przyznaniu emerytury od czerwca wyklucza jej waloryzację?

ZUS uwzględni szczególną regulację dotyczącą ustalania wysokości emerytury w czerwcu danego roku, zgodnie z którą waloryzacji składek i kapitału początkowego dokonuje się tak, jakby ustalenie wysokości emerytury nastąpiło w maju danego roku. Jeśli po przyznaniu emerytury ZUS ją przeliczał (np. doliczał składki), to uwzględni to. Następnie ZUS przeliczy emeryturę z uwzględnieniem wszystkich kolejnych waloryzacji, jakie miały miejsce po jej przyznaniu. ©℗