Zabawa tylko z licencją, czyli bolączki polskich didżejów

Dobre czasy to były – wzdycha Marek, który w Poznaniu gra od blisko dekady. – Terytorium, Eskulap czy dawny Rapport jeszcze kilka lat temu za nockę płaciły nawet po tysiaku. Dziś gra się za 300 – 400 zł. A że coraz więcej ludzi się tym para, trzeba coraz więcej inwestować. Winyl z 2, 3 utworami kosztuje 40 zł, jedna mp3 ściągnięta z zagranicznego serwisu około dwóch dolarów. Do tego dochodzi koszt sprzętu, same igły do gramofonów to najmniej 700 zł za parę – wylicza. – Trudno mówić o kokosach, dobrze jest, jak na czysto wyciągnę 2 – 3 tys. zł miesięcznie – dodaje.

Inny warszawski DJ, który blisko dwa lata temu porzucił pracę na rzecz grania, musiał po półtora roku wrócić do biura. – Po każdym dobrym miesiącu, gdzie zarobisz 3 – 4 tys. zł, przychodziły dwa, w których zarabiałem tysiąc. Ze średniej nie dało się utrzymać. Więc teraz wolę to robić hobbystycznie i tylko tam, gdzie mam ochotę zagrać, i dla publiki, jaka mnie interesuje – opowiada.

Obydwaj nie chcą, by podawać ich nazwiska czy nawet pseudonimy, bo występują bez licencji DJ. – Teoretycznie nie jest obowiązkowa, ale po co kusić los. Policja dokładnie przetrząsa tych, którzy jej nie mają. Nawet jeżeli nie znajdzie nielegalnej muzyki, i tak może skonfiskować sprzęt celem jego sprawdzenia – tłumaczy Marek.

Właśnie licencje DJ są dziś największym problemem środowiska. Latem 2009 r. wprowadziły ją wspólnie organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (OZZ), by uporządkować rynek i zacząć czerpać zyski od muzyki odtwarzanej w klubach. Większość DJ-ów uznała je za niepotrzebny haracz, którego nie mają zamiaru płacić. W odpowiedzi OZZ wytoczyły przeciwko nim ciężkie działa.

Policja wchodzi do klubów

28 lipca, czwartkowy wieczór w Sopocie. Policja weszła do dwóch klubów. I nie tylko zabezpieczyła około setki płyt oraz sprzęt, z którego była odtwarzana muzyka, lecz także zatrzymała do wyjaśnień właścicieli knajp i didżejów grających utwory bez prawa do ich publicznego odtwarzania.

15 października. Historia się powtarza, tym razem policja w Sopocie sprawdza w weekend sześć lokali. W jednym znajdują didżeja grającego utwory nielegalne i nieposiadającego licencji. Konfiskują sprzęt i zatrzymują muzyka.

5 listopada, sobota w Sopocie. Policja weszła do czternastu klubów i dyskotek. Sprawdzali. W jednym z lokali znaleźli 450 pirackich płyt.

Wiosną było podobnie w klubach Białegostoku, jesienią ubiegłego roku w Poznaniu, a wcześniej w Warszawie. Oficjalne komunikaty wydawane po tych akcjach przez policję brzmią entuzjastycznie. Walka z łamaniem praw autorskich to trudne sprawy, a tu miesiąc w miesiąc sukcesy. Najbardziej jednak uszczęśliwiony okazał się być Związek Producentów Audio-Video (ZPAV). To on wraz z ZAiKS-em oraz Związkiem Artystów Wykonawców STOART zainspirował stróży prawa do kontroli legalności muzyki odtwarzanej w klubach. – Proszę mi wierzyć, wolelibyśmy nie traktować nalotów policyjnych jako straszaków, ale skoro inne metody nie zadziałały, musieliśmy sięgnąć po takie środki – mówi „DGP” dyrektor ZPAV Bogusław Pluta. Po ostatnich nalotach w październiku i listopadzie kosztującą 2 tys. zł. licencję DJ wykupiło aż 350 osób, gdy wcześniej robiło to nie więcej niż około setki osób rocznie. – Jaki tam sukces. Skoro od dwóch lat gnębią tak nas, jak i właścicieli klubów nalotami, to część ludzi wystraszyła się i dla świętego spokoju postanowiła zapłacić – zżyma się Robert Sroczyński, prezes Polskiego Stowarzyszenia Prezenterów Muzyki „DJ Union”. – Ale jestem pewien, że kiedy tylko sprawy przycichną, chętnych ubędzie. Powody są dwa: większości DJ po prostu na taki wydatek nie stać. Ledwie kilkudziesięciu, prawdziwa elita, zarabia naprawdę duże pieniądze. Reszta traktuje granie raczej jako na wpół hobby, na wpół metodę na dorobienie sobie – tłumaczy Sroczyński.