Fundusze europejskie wspierają firmy na różne sposoby. Najczęściej są kojarzone z dotacjami na inwestycje. To jednak tylko niewielka część wszystkich działań, które mają na celu rozwój nowoczesnej i innowacyjnej gospodarki. Gros środków przeznaczanych jest na tworzenie przyjaznych warunków dla firm, które chcą prowadzić prace badawczo-rozwojowe, współpracować z naukowcami, rozwijać biznes w oparciu o innowacje.

Dzięki wsparciu ze środków dostępnych przed 2014 rokiem powstało i rozwinęło swoją ofertę 130 instytucji otoczenia biznesu, których głównym celem jest wsparcie innowacyjnych przedsiębiorstw. Są to ośrodki innowacji funkcjonujące w formie inkubatorów i parków technologicznych, centrów transferu technologii oraz centrów innowacji. Z dostępnej obecnie puli Funduszy Europejskich przedsiębiorcy mogą dostać dofinansowanie do korzystania z ich usług.

Usługi podstawowe

Ośrodki innowacji często, na pierwszy rzut oka, przypominają budynki biurowe. Wynajem powierzchni na prowadzenie firmy rzeczywiście jest istotną częścią działalności wielu z nich. Oferta z reguły jest atrakcyjna cenowo, a warunki komfortowe. Jednak ich największym atutem jest dodatkowe zaplecze: pomieszczenia szkoleniowo–konferencyjne, sale komputerowe oraz laboratoria wyposażone w infrastrukturę badawczą. Determinuje ono zazwyczaj specjalizację. Są więc na przykład ośrodki ukierunkowane na obsługę firm w branżach biotechnologii, medycyny czy mikrobiologii. Grupa obiektów, głównie centrów transferu technologii, jest wyposażona w parki maszynowe umożliwiające pracę nad wdrażaniem nowych rozwiązań technologicznych. Jeszcze inne sprzyjają prowadzeniu badań i wdrożeń nowych rozwiązań w zakresie ochrony środowiska.

– Tworząc nasz ośrodek od razu założyliśmy, że będziemy mieli część produkcyjną i własne laboratoria metalograficzne. Umożliwiamy przedsiębiorcom realizację krótkich serii, również prototypów. Dzięki temu nie muszą ryzykować inwestycji we własny park maszynowy w fazie badań czy przygotowań do wdrożenia innowacyjnych rozwiązań – mówi Cezary Roczniak, prezes Inkubatora Technologicznego w Stalowej Woli. Jak podkreśla, baza udostępniana jest nie tylko firmom, które mają siedzibę w inkubatorze. – Współpracuje z nami ponad setka przedsiębiorstw z zewnątrz, stymulujemy rozwój nie tylko poprzez tworzenie start-upów, ale także poprzez skłanianie do innowacyjności firm już działających na rynku – dodaje.

Ośrodki innowacji oferują też firmom wiele dodatkowych usług. Organizują szkolenia, kreują współpracę świata nauki z przedsiębiorcami czy też zapraszają do siebie reprezentantów dużych koncernów, którzy przybliżają polskim przedsiębiorcom nowinki ze świata.

Dofinansowanie dla firm

Korzystanie z usług ośrodków innowacji jest odpłatne, jednak mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą liczyć na dofinansowanie. Udziela go Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), która właśnie ogłosiła konkurs w ramach Poddziałania 2.3.1 Proinnowacyjne usług IOB dla MSP Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Mogą się o nie ubiegać firmy, które nawiązały już współpracę z Ośrodkiem Innowacji posiadającym akredytację Ministerstwa Rozwoju lub z Ośrodkiem Innowacji, który zgłosił wniosek o akredytację. Zgłoszenie takie nie może nastąpić później niż w dniu potwierdzenia złożenia przez przedsiębiorcę wniosku o dofinansowanie w ramach konkursu PARP. Przedsiębiorca do realizacji projektu może wybrać maksymalnie trzy takie ośrodki innowacji.

Lista ośrodków akredytowanych przez ministerstwo jest dostępna na stronie internetowej www.mr.gov.pl. Warto zauważyć, że nie jest ona zamknięta. Cały czas przyjmowane są wnioski od instytucji, które chciałyby się na nią dostać. W tej chwili do wyboru jest 68 instytucji. Przy każdej z nich można znaleźć tzw. fiszkę oferty usług proinnowacyjnych, czyli dokument wskazujący szczegółowo zakres i specyfikę działania.

Przedsiębiorcy zainteresowani konkursem mogą składać wnioski do 31 marca przyszłego roku. W ramach dofinansowania mogą skorzystać z:

a) usług doradczych w zakresie innowacji obejmujących doradztwo, pomoc i szkolenia w zakresie transferu wiedzy, nabywania i ochrony wartości niematerialnych i prawnych oraz korzystania z nich, korzystania z norm i regulacji, w których są one osadzone;

b) usług wsparcia innowacji rozumianych jako udostępnienie przestrzeni biurowej, banków danych, zasobów bibliotecznych, badań rynku, laboratoriów, znakowanie, testowanie i certyfikację jakości w celu opracowania bardziej efektywnych produktów procesów i usług.

Na dofinansowanie mogą liczyć nowatorskie pomysły związane z wdrożeniem u przedsiębiorcy innowacji produktowej lub procesowej o charakterze technologicznym realizowane w ramach Krajowych Inteligentnych Specjalizacji. Ważne jest, aby zaplanowana innowacja była uzasadniona z punktu widzenia planów rozwojowych przedsiębiorcy, a koszt dofinansowanych usług nie przekraczał wartości wdrożenia.

Wartość wydatków kwalifikowanych projektów, które mogą zostać objęte wsparciem, musi mieścić się w widełkach 50–420 tys. zł. Maksymalny udział dofinansowania wynosi:

a) do 70 proc. wartości wydatków kwalifikowanych dla przedsiębiorców, których całkowita kwota pomocy na usługi doradcze w zakresie innowacji i usługi wsparcia innowacji nie przekracza 200 tys. euro dla jednego przedsiębiorcy w dowolnym trzyletnim okresie,

b) do 50 proc. wartości wydatków kwalifikowanych dla pozostałych przedsiębiorców.

Przy ocenie projektów brane jest pod uwagę, czy wdrożenie przez przedsiębiorcę innowacji, bez skorzystania z usługi proinnowacyjnej, nie byłoby możliwe lub nastręczałoby trudności. We wniosku należy przedstawić uzasadnienie wyboru poszczególnych elementów usługi proinnowacyjnej, wykazując ich związek przyczynowo-skutkowy z planowaną do wdrożenia innowacją. Weryfikowane jest, czy zaplanowany zakres usługi jest adekwatny oraz czy wszystkie zadania są niezbędne do przeprowadzenia tego wdrożenia. Ważne jest również wykazanie przez przedsiębiorcę braku, niedopasowania lub nieracjonalności wykorzystania własnego potencjału do realizacji działań, o dofinansowanie których wnioskuje.

Wnioskodawca może otrzymać dodatkowe punkty, jeżeli oprócz innowacji produktowej lub procesowej zaplanuje także wdrożenie innowacji organizacyjnej lub marketingowej, a wartość usługi proinnowacyjnej będzie niższa niż 25 proc. kosztów wdrożenia innowacji.

Bardzo istotne jest, aby wnioskodawca dowiódł, iż posiada zdolność finansową do realizacji projektu, w tym do wdrożenia innowacji, ponieważ dofinansowywane są wyłącznie usługi doradcze i usługi wsparcia. Trzeba podać źródło pochodzenia środków, np. własne oszczędności, kredyt, pożyczka lub wsparcie z innych źródeł.

Definicje

Park Technologiczny/Park Naukowy – liczba w kraju: 42

Miejsce do pracy i rozwoju dla przedsiębiorców wykorzystujących nowoczesne technologie, w szczególności małych i średnich. Oferuje powierzchnię biurową, infrastrukturę techniczną oraz usługi doradztwa w zakresie rozwoju, transferu technologii oraz przekształcania wyników badań naukowych i prac rozwojowych w innowacje technologiczne.

Inkubator technologiczny – liczba w kraju: 23

Pomaga nowo powstałej innowacyjnej firmie w osiągnięciu dojrzałości i zdolności do samodzielnego funkcjonowania na rynku. Z jego usług można korzystać najczęściej w pierwszym roku działalności gospodarczej. Niektóre inkubatory wydłużają ten okres do trzech lat. Oferują początkującym, innowacyjnym przedsiębiorcom:

● usługi wspierające biznes (np. doradztwo finansowe, marketingowe, prawne, organizacyjne i technologiczne);

● pomoc w pozyskiwaniu środków finansowych;

● powierzchnię biurową i laboratoryjną na działalność gospodarczą.

Centrum Transferu Technologii – liczba w kraju: 41

Jednostka powoływana przez uczelnie lub instytuty Polskiej Akademii Nauk w celu sprzedaży lub nieodpłatnego przekazywania do gospodarki wyników badań i prac rozwojowych prowadzonych wewnątrz instytucji matki lub inne podmioty posiadające stałe umowy z uczelniami lub instytutami PAN na obsługę ich w zakresie transferu technologii i komercjalizacji wiedzy.

Centrum Innowacji (CI) – liczba w kraju: 46

Świadczy wyspecjalizowane usługi o charakterze proinnowacyjnym. Adresatem najczęściej są już działające przedsiębiorstwa lub technologiczne start-upy. Zakres działalności:

● usługi proinnowacyjne, w tym transfer i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań;

● wsparcie efektywnego wdrażania innowacji, w tym ocena przedsięwzięć innowacyjnych, doradztwo technologiczne, finansowe, marketingowe, prawne i organizacyjne;

● kojarzenie przedsiębiorców z pracownikami naukowymi, m.in. poprzez kontakty z CI, z instytucjami badawczo-rozwojowymi oraz z właścicielami technologii i know-how;

● wsparcie przedsiębiorców w procesie pozyskiwania środków finansowych i partnerów niezbędnych do realizowania ich aktywności innowacyjnej.

PROJEKT JEST WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU SPÓJNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ

Więcej bezpłatnych informacji znajdziesz na www.funduszeeuropejskie.gov.pl oraz w Punktach Informacyjnych Funduszy Europejskich.

Monika Niewinowska