Na ile przysługuje zasiłek opiekuńczy? Pracownik, który jest objęty ubezpieczeniem chorobowym  - obowiązkowym (umowa o pracę) lub dobrowolnym (umowa zlecenia, rzadko o dzieło - więcej na ten temat czytaj tutaj>>) - może otrzymać zasiłek opiekuńczy przede wszystkim w przypadku, gdy musi sprawować osobistą opiekę nad chorym dzieckiem. Jeżeli nie ukończyło ono jeszcze 14 lat, pracownik ma prawo do 60 dni na opiekę w ciągu roku. Tylko 14 dni dostanie, jeśli dziecko jest starsze i pozostaje nadal we wspólnym gospodarstwie domowym z opiekunem.

Zasiłek przysługuje również w razie potrzeby opieki nad dzieckiem zdrowym do ukończenia 8 roku życia, w sytuacji:

  • nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły;
  • porodu lub choroby małżonka stale opiekującego się dzieckiem, które uniemożliwiają mu sprawowanie tej opieki;
  • pobytu małżonka stale opiekującego się dzieckiem w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej.

Co ważne, zasiłek opiekuńczy przysługuje bez okresu wyczekiwania, wymaganego przy zasiłku chorobowym. Ile wynosi okres wyczekiwania przy zasiłku chorobowym i kto otrzyma zasiłek bez okresu wyczekiwania, dowiesz się tutaj>>

Jakie dokumenty są potrzebne? Aby otrzymać świadczenie, pracownik musi dostarczyć pracodawcy zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad członkiem rodziny. W dokumencie powinno być zaznaczone, kto jest opiekunem dla chorego dziecka. Razem ze zwolnieniem pracownik powinien dostarczyć druk ZUS Z-15, czyli wniosek do uzyskania zasiłku opiekuńczego.

Komu przysługuje zasiłek? Zasiłek jest przyznawany na okres zwolnienia lekarskiego, czyli na maksymalnie 60 dni z tytułu opieki nad dziećmi do lat 14 i innymi członkami rodziny. Przysługuje na dzieci własne, dzieci współmałżonka, dzieci adoptowane oraz dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie.

Przy czym zasiłek jest przyznawany tylko wtedy, gdy w gospodarstwie domowym nie ma innych członków rodziny, którzy mogliby zapewnić opiekę choremu. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad dzieckiem w wieku do 2 lat - w takim wypadku zasiłek może zostać wypłacony także wtedy, gdy inny domownik mógłby się zająć się chorym.

Zasiłek przy pracy zmianowej. W przypadku rodziców zatrudnionych w systemie pracy zmianowej, obydwoje z nich uważa się osoby stale opiekujące się dzieckiem i każde z nich dostanie zasiłek w razie choroby, porodu czy pobytu drugiego małżonka w zamkniętym zakładzie opieki zdrowotnej. Świadczenie przysługuje wtedy za okres sprawowania opieki, w którym oboje rodzice pracują na różnych zmianach, a chore dziecko pozostawałoby bez opieki w wyniku częściowego pokrywania się godzin pracy, wskutek dojazdu lub dojścia do pracy i z pracy. te same zasady obowiązują przypadku, gdy jedno z rodziców nie pracuje, a drugie jest zatrudnione w trybie zmianowym.

Natomiast w przypadku, gdy oboje rodzice pracują, a tylko jedno z nich jest zatrudnione w systemie pracy zmianowej, zasiłek opiekuńczy przysługuje za dni, w które dziecko w wieku do lat ośmiu pozostawałoby bez opieki z powodu porodu lub choroby małżonka stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla ojca. Jeżeli po porodzie matka, w trakcie pierwszych 8 tygodni pobierania zasiłku macierzyńskiego, wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, to ubezpieczony ojciec otrzyma dodatkowy zasiłek opiekuńczy - w wymiarze do 8 tygodni, nie dłużej niż do 8 tygodnia życia dziecka.

To specjalne świadczenie przysługuje również innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, jeśli przerwie on pracę czy działalność zarobkową, aby sprawować opiekę nad dzieckiem.

Jaka jest wysokość zasiłku? Zasiłek jest wypłacany w wysokości 80 proc. wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała konieczność zapewnienia opieki. Przysługuje on za każdy dzień sprawowania opieki - nie wyłączając dni wolnych od pracy. Za każdy dzień poświęcony na opiekę należy się zasiłek w wysokości 1/30 miesięcznej kwoty zasiłku opiekuńczego.

Kiedy zasiłek opiekuńczy nie przysługuje? Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje za okresy, kiedy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych. Świadczenia nie otrzyma też osoba w trakcie urlopu bezpłatnego oraz urlopu wychowawczego.

Zasiłku nie dostanie również osoba w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, chyba że prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonujących odpłatnie prace na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.

Świadczenie wreszcie nie przysługuje, jeśli rodzic w czasie zwolnienia lekarskiego wykonuje pracę zarobkową albo w ogóle wykorzystuje zaświadczenie niezgodnie z jego celem, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli.