Umowy w obrocie gospodarczym - zawieranie i zabezpieczanie

Zawieranie i zabezpieczanie umów w obrocie gospodarczym

Kontraktowanie
Zawieranie umów w obrocie gospodarczym, czyli między przedsiębiorcami, dotyczy układania relacji między podmiotami prowadzącymi przedsiębiorstwa (bez mieszania w to konsumentów). I choć mogą być oni zorganizowani w każdej dopuszczonej przez prawo formie, wolno im prowadzić firmy dowolnej wielkości, to ograniczamy się do pokazania metod zabezpieczania interesów w kontraktach między profesjonalistami spoza sektora publicznego i spoza branży finansowej, w obrocie krajowym. Mamy przy tym na uwadze problemy podmiotów podobnej wielkości (małych i średnich, a także mikroprzedsiębiorców), a tym samym przedsiębiorców o zbliżonej sile ekonomicznej perswazji. Dlatego nie są to porady wyłącznie dla wierzyciela albo dłużnika, czyli dla jednej strony stosunku zobowiązaniowego (który powstaje wskutek zawarcia umowy). Każdy bowiem układając się z kontrahentem działającym w tej samej skali, musi liczyć się z tym, że i on może mieć kłopot z wykonaniem umowy, podobnie jak powinien zabezpieczyć się przed opóźnieniem czy pokusą uniknięcia odpowiedzialności, z drugiej strony. Dlatego konstruowanie dobrych umów i zabezpieczanie ich powinno wiązać się z zachowaniem równowagi między prawami i obowiązkami wszystkich stron.

Zabezpieczenia
Zabezpieczanie dobrze skonstruowanych umów w obrocie gospodarczym jest o tyle istotne, że zwiększa prawdopodobieństwo ich wykonania. Warto przy tym pamiętać, że rozmaite zabezpieczenia powodują nie tylko ułatwienia w ewentualnym procesie, lecz przede wszystkim dają możliwość ściągnięcia należności lub wykonania świadczenia rzeczowego jeszcze w fazie przesądowej. Jest to także broń psychologiczna. Większość zabezpieczeń skłania bowiem kontrahentów do wykonywania obwarowanych nimi zobowiązań w miarę terminowo i przed innymi, niezabezpieczonymi. Zabezpieczenia mogą być ustanawiane w odrębnych umowach albo może o nich być mowa w klauzulach włączonych do umów zobowiązaniowych zawieranych w typowej działalności gospodarczej każdego przedsiębiorstwa (np. mogą być częścią umów sprzedaży, pożyczki, najmu itd.). Wiele w tej kwestii zależy i od rodzaju umowy, i zabezpieczenia.

Umowy
Kodeks cywilny zawiera regulacje dotyczące kilkunastu umów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym. W części tej przedstawiamy zasady obowiązujące przy sporządzaniu kilku z nich: umowy sprzedaży, o dzieło, o roboty budowlane, dzierżawy. Warto je poznać, ponieważ źle skonstruowana umowa może stanowić podstawę do uchylenia się kontrahenta od zapłaty należności. Przed złożeniem podpisu na umowie trzeba więc dokładnie przeanalizować jej postanowienia.