statystyki

Czy można teoretycznie kształcić przyszłych prawników praktyków?

autor: Maciej Gutowski, Piotr Kardas22.01.2018, 07:25; Aktualizacja: 22.01.2018, 08:39
Koncepcja umożliwienia prowadzenia aplikacji przez uniwersyteckie wydziały prawa prowadzić musi do zasadniczej zmiany modelu przygotowywania do wykonywania zawodu prawnika w praktyce.

Koncepcja umożliwienia prowadzenia aplikacji przez uniwersyteckie wydziały prawa prowadzić musi do zasadniczej zmiany modelu przygotowywania do wykonywania zawodu prawnika w praktyce.źródło: ShutterStock

Dostęp do zawodów prawniczych oraz zasady odbywania aplikacji od dawna stanowią przedmiot kontrowersji, sporów i radykalnych zmian. Na przestrzeni lat obserwowaliśmy liberalizację dostępu do aplikacji adwokackiej i radcowskiej, połączoną ze zwiększeniem kompetencji ministra sprawiedliwości. Dla przyszłych sędziów i prokuratorów utworzono scentralizowany system, odseparowany od modelu kształcenia innych prawników. W zasadzie każda większość polityczna wprowadzała do modelu kształcenia prawników zmiany, konsekwentnie pomijając koncepcję godności sędziego jako korony zawodów prawniczych. Mimo prezentowanych przez lata rozmaitych koncepcji, niezależnie od skali radykalizmu, nikt nie wpadł na pomysł, by praktyczne kształcenie aplikantów zastąpić teoretycznym. Wydawało się, że co do fundamentów, tj. przekonania, iż nauka praktycznego wykonywania zawodu zasadniczo różni się do edukacji uniwersyteckiej, nie ma sporów.

Przedstawiona niedawno idea przekazania uniwersyteckim wydziałom prawa kompetencji do prowadzenia aplikacji adwokackiej oraz radcowskiej i uczenia praktyki w oparciu o model teoretyczny wydaje się tyleż śmiała, co osobliwa. Podstawowym zadaniem uniwersytetów jest przygotowanie przyszłych absolwentów do etapu kształcenia zawodowego. Mającego inny charakter, zakres i formę niż nauka na wydziałach prawa. Realizowanego przez inny podmiot, bo opartego na swoistej relacji między teoretycznie wykształconymi absolwentami a posiadającymi doświadczenie zawodowe praktykami. Kształcenie aplikantów ma na celu przekazanie praktycznej wiedzy i umiejętności. Bazuje na wiedzy uzyskanej podczas studiów prawniczych, zweryfikowanej przez egzamin wstępny. W racjonalnie ukształtowanym systemie nie ma miejsca ani powodu, by w toku aplikacji powtarzać lub powielać teoretyczną wiedzę prawniczą. Z tych też względów podstawą kształcenia zawodowego była, jest i powinna pozostać szczególna relacja uczeń–mistrz.

Aplikacja adwokacka w całym okresie funkcjonowania palestry w  odrodzonej Polsce oparta była na tym modelu. Owa relacja, określana jako stosunek patronacki, uczy aplikanta wiedzy i umiejętności w praktyce stosowania prawa. Ewentualne wykłady lub seminaria jedynie uzupełniają praktyczną wiedzę, umiejętności i sprawność. Nie można opierać kształcenia zawodowego na modelu wykładów akademickich. To, że w związku z otwarciem aplikacji adwokackiej i radcowskiej przez pewien czas zdecydowany nacisk położono na kształcenie ogólne, prowadzone w formie wykładów, warsztatów czy seminariów, nie może zmienić niczego z punktu widzenia podstawowych zasad racjonalnego kształcenia zawodowego. Ten etap jest już bowiem za nami.


Pozostało jeszcze 51% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny